fa مکاتبات محمدحسن‌خان، حاکم مسلمان شکی و شروان با حکومت عثمانی (1198-1203/1784-1789م) تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:0pt">محمدحسن&shy; خان مقارن با رقابت دول عثمانی و روس در منطقه قفقاز بر شکی حکمرانی می‌کرد. در آن ایام عثمانی &shy;ها با هدف مقابله با نفوذ و سیطره روس&shy; ها در قفقاز، با خوانین محلی مانند حاکم شکی روابط سیاسی برقرار کردند. محمدحسن&shy; خان نیز به&shy; سبب ترس و نگرانی از سیاست تهاجمی گرجی &shy;ها علیه قلمرو حکام محلی مسلمان گنجه و ایروان به عثمانی متمایل شده بود. محمدحسن&shy; خان به صورت تبادل مکاتبات و تردد ایلچی با عثمانی&shy; ها در ارتباط بود. پرسش اصلی مقاله این است که نامه&shy; های محمدحسن&shy; خان شکی به حکومت عثمانی چه مسایلی را در برمی‌گرفت و چه اهدافی را دنبال می‌کرد؟ در این پژوهش با تکیه&shy; بر کتاب&shy; های چاپی از اسناد آرشیوی عثمانی و منابع تاریخ&shy;نگاری محلی شکی و قفقاز و با رویکرد توصیفی-تحلیلی مشخص شد که مقابله با سیاست توسعه &shy;طلبی حاکم گرجی با پشتوانه نظامی روس&shy; ها در خاک مسلمانان و تهاجم مداوم قوای آنان به ولایت گنجه در همسایگی شکی، از مسایل مهم مطرح شده در مکاتبات محمدحسن&shy; خان شکی با مقامات عثمانی بود. او برای رفع این مسئله، خواستار کمک های سیاسی-نظامی دولت عثمانی بود. به نظر می‌رسد که این نامه&shy; نگارها به &shy;سبب عدم اقدام عملی از دو طرف، دستاورد خاصی نداشته است</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:0pt">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:13pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:15.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span style="font-size:12.0pt">Mohammad Hasan Khan ruled over Shaki at the same time as the rivalry between the Ottoman and Russian governments in the Caucasus region.</span> <span style="font-size:12.0pt">In those days, the Ottomans established political relationships with local heads such as the ruler of Shaki with the aim of countering the influence and domination of the Russians in the Caucasus. Mohammad Hasan Khan had been also inclined to the Ottomans due to the fear and concern of the aggressive policy of the Georgians against the territory of the local Muslim rulers of Ganja and Yerevan. Mohammad Hasan Khan was in contact with the Ottomans in the form of exchange of correspondence and the ambassador&#39;s(elčī) movement. The main question of the article is what issues did Muhammad Hasan Khan Shaki&#39;s letters to the Ottoman government covered and what goals did he pursue?</span> <span style="font-size:12.0pt">This research relying on printed books from Ottoman archival documents and local historiographical sources of Shaki and the Caucasus and with a descriptive-analytical approach indicates that confronting the expansionist policy of the Georgian ruler with the Russians&rsquo; military support in the Muslim land and constant invasion of their forces to the Ganja state in the neighbourhood of Shaki, was one of the important issues raised in the correspondence of Mohammad Hasan Khan Shaki with the Ottoman authorities. He demanded political-military aid from the Ottoman government for this issue. It seems that these letter writings did not have any special achievements due to the lack of practical action from both sides</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">.</span><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> آذربایجان, شکی, شروان, عثمانی, قفقاز, محمدحسن‌خان. Azerbaijan, Shaki, Shirvan, Ottoman, Caucasus, Mohammad Hasan Khan.  101 124 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-988-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Jafarniya فاطمه جعفرنیا F.jafarniya@pnu.ac.ir 10031947532846003685 10031947532846003685 Yes Assistant professor, Department of History, Faculty of Social Sciences, Payem-e Noor University دانشگاه پیام نور Mohammad Aziznejad محمد عزیزنژاد Maziznejad63@gmail.com 10031947532846003686 10031947532846003686 No PhD of Islamic Iran history, University of Tabriz دانشگاه تبریز