fa بررسی امکان پیروی برخی از اعراب دوره پیشااسلامی از آئین مزدک تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:0pt">ابن‌کلبی در <i>مثالب‌العرب</i>، به‌هنگام برشمردن ادیان موجود در میان قبائل اعراب، از ظهور زندقه در میان برخی از قریشیان خبر می‌دهد و بیان می‌کند که مسیحیان حیره، به تاجران قبیله قریش زندقه را تعلیم می‌دادند. او همچنین اسامی زندیقان قریش را ذکر کرده است. با توجه به شواهد تاریخی در به‌کار رفتن زندقه در معنای مزدک‌گرایی، در این مقاله به این پرسش پرداخته می‌شود که آیا زندقه‌ای که ابن‌کلبی از رواج آن در میان قریش سخن گفته است، می‌تواند به معنای مزدک‌گرایی باشد یا خیر؟ از این‌رو، با رویکردی تاریخی با روش کتابخانه‌ای، سعی در کشف شواهدی دالّ بر حضور آئین مزدک در عربستان شده&shy;است. تدقیق در گزارش ابن‌کلبی و تحلیل شواهد کتابخانه‌ای نشان می&shy;دهد که زندقه مزبور به معنای مزدک‌گرایی نیست و برای شناخت معنای زندقه مورد گزارش ابن‌کلبی، باید احتمال&shy;های دیگر را مورد بررسی قرار داد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:0pt">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:13pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:16.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span style="font-size:12.0pt">I</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">bn </span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">al-Kalbī</span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt">in </span><span style="font-size:12.0pt">the </span><i><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">Mathālib al-&#39;Arab</span></i> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt">reports the emergence of Zindīq among Quraysh</span><span style="font-size:12.0pt">s</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"> while introducing the religions existing among Arab tribes and states that the Christians of al-Hirah taught the </span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">Zindīq to the Quraysh</span><span style="font-size:12.0pt">s&rsquo;</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"> merchants.</span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt">He also mentioned the names of the </span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">Zindīqs of Quraysh. According to the historical evidence of using Zindīq in the meaning of Mazdakism, the question of this article is whether the Zindīq that I</span><span style="font-size:12.0pt">bn </span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">al-Kalbī</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"> talked about its prevalence among Quraysh can mean Mazdakism or not?</span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt">Therefore, with a historical approach and a library method has tried to discover the evidence of the presence of Mazdakism in Saudi Arabia.</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"> The accuracy of al-Kalbī&#39;s report and the analysis of the library evidence indicate that the mentioned Zindīq does not mean Mazdakism and to understand the meaning of the Zindīq reported by I</span><span style="font-size:12.0pt">bn </span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">al-Kalbī other possibilities should be considered</span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt">.</span><span lang="FA" dir="RTL" style="font-size:12.0pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; آئین مزدک, جاهلیت, حیره, زندقه, مانویت. Mazdakism, The Age of Ignorance ( jāhilīyah), Al-Hirah, Zindīq, Manichaeism.  49 64 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1030-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammadhadi tavakoli محمدهادی توکلی mhtavakoli@rihu.ac.ir 10031947532846003680 10031947532846003680 Yes Assistant professor, Department of Philosophy and Kalam, Research Institute of ḥawzah and University پژوهشگاه حوزه و دانشگاه