fa تأثیر تصوف زکریای ملتانی بر گسترش اسلام و تصوف در شبه قاره هند (مقاله ترویجی) تخصصي Special ترویجی case report <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">زکریای ملتانی (566-666) از عارفان برجسته و مؤسس شاخه ملتانیه سلسله سهروردیه در شبه قاره هند است. او نقش محوری در گسترش اسلام و تصوف در آن منطقه ایفا کرد. این مقاله با رویکردی تحلیلی-تاریخی، تأثیر عقاید صوفیانه او را در شبه قاره بررسی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که موفقیت زکریا در پنج عامل اصلی ریشه داشت: نسب هاشمی و قریشی که موجب مشروعیت و محبوبیت او شد؛ ثروت و نگاه اقتصادی هوشمندانه که صرف رفاه مردم و حفاظت از ملتان در برابر مغولان شد؛ نظام آموزشی منحصربه‌فرد و مدرسه‌ای که علوم دینی را با فنون تجارت و خطابه تلفیق می‌کرد؛ سیاست‌ورزی اخلاقی و ارتباط با حاکمان بدون آلوده شدن به ظلم؛ و سرانجام شخصیت عرفانی و خودسازی که به او &laquo;تصرف ولایی&raquo; در دل&shy;ها بخشید. زکریا با تأسیس خانقاه و مدرسه علمیه در ملتان، شبکه‌ای منسجم از مبلّغان- تاجران ایجاد کرد که در نقاط دورتر نیز گسترش یافت. تأثیر عقاید او چنان بود که ملتان به &laquo;مدینه الاولیاء&raquo; شهرت یافت و پیروانش قرن‌ها به تبلیغ اسلام پرداختند. این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و تذکره‌های صوفیانه، نشان می‌دهد که سرّ توفیق زکریا در &laquo;نظام‌سازی&raquo; و ارائه الگویی از تصوف اجتماعی همراه با شریعت‌مداری بود. این پژوهش مبتنی&shy;بر نظریه بوردیو/ استارک، با بررسی تاریخی علل گسترش تصوّف ملتانی، این توفیق را حاصل یک بازاریابی دینی می‌داند.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;<span style="font-size:10pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="EN-GB" style="line-height:115%">Zakariya Multani (1170&ndash;1268) was a prominent Sufi mystic and the founder of the Multani branch of the Suhrawardiyya Sufi order in the Indian subcontinent. He played a pivotal role in the expansion of Islam and Sufism throughout the region. Employing an analytical-historical approach, this article examines the influence of his Sufi beliefs and teachings in the Indian subcontinent. The findings indicate that Zakariya&rsquo;s success was rooted in five principal factors: his Hashimite and Quraysh lineage, which contributed to his legitimacy and popularity; his wealth and astute economic outlook, which he employed to promote public welfare and protect Multan against the Mongols; his distinctive educational system and school, which integrated religious sciences with the skills of commerce and oratory; his ethical political engagement and relations with rulers without becoming implicated in oppression; and, finally, his mystical character and spiritual self-discipline, which endowed him with wilāyī tasarruf (spiritual authority and influence) over people&rsquo;s hearts. By establishing a khanqah (Sufi lodge) and a religious school in Multan, Zakariya developed a coherent network of missionary-merchants whose activities extended to more distant regions. The influence of his teachings was so extensive that Multan came to be known as Madinat al-Awliya (&ldquo;the City of Saints&rdquo;), while his followers continued to propagate Islam for centuries. Drawing on library-based sources and Sufi biographical and hagiographical works (tadhkiras), this study demonstrates that the key to Zakariya&rsquo;s success lay in his capacity for &ldquo;institution-building&rdquo; and in his development of a model of socially engaged Sufism firmly grounded in adherence to the Sharia. Drawing on the theoretical perspectives of Bourdieu and Stark, this study historically investigates the factors underlying the expansion of Multani Sufism and interprets its success as the outcome of a form of religious marketing.</span><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="line-height:115%"></span></span></span></span></div> تصوّف, زکریای ملتانی, سهروردیه, شبه قاره هند, ملتان Sufism, Zakariya Multani, Suhrawardiyya, Indian subcontinent, Multan 50 71 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1325-1&slc_lang=fa&sid=1 Adel Meghdadian عادل مقدادیان meghdadiyan@gmail.com 10031947532846005181 10031947532846005181 Yes Assistant Professor, Department of Religions and Mysticism, Ahl al-Bayt International University دانشگاه بین المللی اهل بیت Kolsoum Akhtar کلثوم اختر hurkalsoom5555@gmail.com 10031947532846005182 10031947532846005182 No M.A. in Islamic History, Ahl al-Bayt International University دانشگاه بین المللی اهل بیت