:: دوره 1، شماره 10 - ( تابستان 1392 ) ::
جلد 1 شماره 10 صفحات 53-35 برگشت به فهرست نسخه ها
تعامل عثمانی‌ و ازبکان اوایل عصر صفوی و پی‌آمدهای آن
احمد اشرفی
چکیده:   (4472 مشاهده)

تعامل عثمانی‌ و ازبکان اوایل عصر صفوی و پی‌آمدهای آن[1]

احمد اشرفی[2]

چکیده

ظهور دولت صفوی در ایران و رسمی شدن تشیع در این کشور، عصر تازه‌ای را در تاریخ ایران گشود. تندروی‌های مذهبی ناورا و رفتار افراطی شاه اسماعیل و فرزندش طهماسب اول، واکنش تند عثمانی‌ها وازبکان را در شرق و غرب کشور به دنبال داشت و به تعامل سیاسی و نظامی آنان بر ضد دولت صفوی انجامید و افزون بر قطع شدن خطوط ارتباطی این دولت‌ها از طریق ایران، مشکلات فراوانی در زمینه تجارت و آمد و شد زائران ماوراء‌النهر و هند به قصد زیارت کعبه پیش آمد. هم‌چنین هدف‌های توسعه‌طلبانۀ عثمانی‌ها در شرق و ادعای سروری بر جهان اسلام، صدور فتواهای تند علمای دو طرف بر ضد قزل‌باشان، از دیگر عواملی بود که زمینه را برای هم‌کاری امیران ازبک و عثمانی‌ها برای ایجاد ائتلافی ضد صفوی فراهم می‌کرد. سندها و نامه‌های دو طرف به یک‌دیگر، از تعامل سیاسی و نظامی فراوان آنها گزارش می‌دهند. بر پایه این سندها، دولت عثمانی در عمل به آموزش نیروهای ازبک و مسلح کردن آنان به توپ و تفنگ در برابر دولت صفوی پرداخت و برخی از امیران ازبک نیز مهم چنین این کار را در می‌یافتند و در نامه‌های خود به امپراطور عثمانی، خواستار گسیل شدن سربازان ینی چری برای آموزش ازبک‌ها و مسلح کردن آنان بودند. این نوشتار به بررسی انگیزه‌های این دولت‌ها و هدف‌هایشان در تعامل با یک‌دیگر بر ضد دولت صفوی و پی‌آمدهای آن به‌ویژه در منطقه خراسانِ اوایل عهد صفوی پرداخته است.

 

[1]. تاریخ دریافت: 23/1/1391 تاریخ پذیرش: 15/10/1391

[2]. استادیار دانشگاه آزاداسلامی شاهرود، گروه تاریخ، شاهرود، ایران. a_ashrafi12@yahoo.com

واژه‌های کلیدی: عثمانی، ازبکان، خراسان، صفوی.
متن کامل [PDF 713 kb]   (1459 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1395/8/29 | پذیرش: 1395/8/29


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 10 - ( تابستان 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها