[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1، شماره 43 - ( پاییز 1400 ) ::
جلد 1 شماره 43 صفحات 88-69 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر گمرک بر وضع اقتصادی کرمانشاه از دوره صفوی تا پایان دوره قاجار
فریبرز مدارایی، محمد محمودپور، قنبرعلی رودگر
چکیده:   (410 مشاهده)
سیاست‌های اقتصادی ایران در ابتدای قرن نوزدهم موجب گسترش تجارت خارجی شد. پس از آن گمرکات مرزی به یکی از منابع مهم درآمد کشور تبدیل شد. به نظر می‌رسد با رونق گمرکات مرزی، کرمانشاه نیز به سبب قرار گرفتن در مسیر تجاری منتهی به عثمانی، توسعه یافته باشد. پرسش پژوهش حاضر این است که گمرک مرزی چه تأثیری در وضع اقتصادی کرمانشاه از دوره صفوی تا پایان دوره قاجار داشته است؟ این پژوهش با تکیه بر منابع اسنادی و کتابخانه­ای به‌ویژه با استناد به سفرنامه‌ها، خاطرات و اسناد با رویکرد توصیفی - تحلیلی انجام شده­است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گمرک مرزی در بازه زمانی مورد پژوهش تأثیر چندانی در بهبود وضع اقتصادی کرمانشاه نداشته است. کرمانشاه در دوره صفوی و پس از آن به سبب همجواری با عثمانی درگیر جنگ بود و به تبع آن وضع اقتصادی نامناسبی داشت. اقتصاد کرمانشاه در زمان سلطنت کریم‌خان زند و حکمرانی الله قلی‌خان زنگنه رو به رشد نهاد. با این حال گمرک کرمانشاه در زمان قاجار نیز به سبب وقوع جنگ جهانی اول و قحطی و بیماری ناشی از آن تأثیر چندانی در بهبود وضع اقتصادی آن منطقه نداشته است.
 
واژه‌های کلیدی: الله قلی‌خان زنگنه، تاریخ اقتصادی، کرمانشاه، گمرک.
متن کامل [PDF 493 kb]   (118 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/6/25 | پذیرش: 1400/9/7
فهرست منابع
1. احسان‌خواه، شیرزاد، منیره کاظمی راشد، حسن زندیه و منیژه صدری، «تأثیر روابط خارجی بر تحولات اقتصادی کرمانشاهان در دوره قاجار»، پژوهش‌های ایران‌شناسی، سال 9، شماره1، بهار و تابستان 1398.
2. اخضری، علی و کجباف، علی اکبر، «نگرشی بر آسیب‌های اقتصادی ایران عصر صفوی»، پژوهش‌های تاریخی، شماره 17، بهار 1392.
3. انتنر، مروین.ل، روابط بازرگانی، روس و ایران (١٨٢٨- ١٩١٤)، ترجمه احمد توکلی، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ١٣٦٩.
4. اوبن، اوژن، ایران امروز، ترجمه علی‌اصغر سعیدی، تهران، نقش‌جهان، 1368.
5. اوتر، ژان، سفرنامه ژان اوتر، ترجمه علی‌ اقبالی، تهران، سازمان انتشارات جاویدان، 1363.
6. اولیویه، سفرنامه اولیویه، ترجمه محمدطاهر میرزا، تهران، اطلاعات، 1371.
7. آذری یزدی، رضا، در تکاپوی تاج‌وتخت (اسناد ابوالفتح میرزا سالارالدوله). تهران، سازمان اسناد ملی ایران، ١٣٧٨.
8. بشیری، احمد، کتاب آبی «گزارش محرمانه وزارت امور خارجه انگلیس درباره انقلاب مشروطه ایران»، تهران، نشرنو، 1366.
9. بنجامین، س.ج؛ و، ایران و ایرانیان عصر ناصرالدین‌شاه، ترجمه محمدحسین کردبچه، تهران، جاویدان، 1363.
10. بیات، کاوه، ایران و جنگ جهانی اول، اسناد وزارت داخله، ویرایش٢، تهران، سازمان اسناد ملی ایران‌، 1381.
11. بیگلری، هرمز، تاریخ کرمانشاه در عصر قاجار: نگرشی بر تاریخ اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، کرمانشاه به انضمام اسناد و مدارک تاریخی، کرمانشاه، طاق‌بستان، 1374.
12. پولاک، یاکوب ادوارد، سفرنامه پولاک ایران و ایرانیان، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران، خوارزمی، 1368.
13. تاورنیه، سفرنامه تاورنیه، ترجمه ابوتراب نوری، تهران، کتابخانه سنایی، 1363.
14. تتوی، قاضی احمد، تاریخ الفی، ‌صحیح سیدعلی آل‌داود، تهران، فکر روز، 1378.
15. ثواقب، جهانبخش و طاهره زکیئی، «تحلیل زمینه‌های معاهده زهاب و پیامدهای آن بر دولت صفویه»، فصلنامه پژوهش‌های تاریخی، دوره جدید، شماره3 (پیاپی31)، سال هشتم، پاییز 1395.
16. ثواقب، جهانبخش و همکاران، «تأثیرات جنگ جهانی اول بر وضعیت گمرک کرمانشاه (بررسی اسنادی)»، مجله پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، شماره ٢٤، بهار و تابستان ١٣٩٨.
17. جمال‌زاده، محمدعلی، گنج شایگان اوضاع اقتصادی ایران. تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ١٣٧٦.
18. چریکف، سیاحت‌نامه مسیو چریکف، ترجمه آبکار مسیحی، تهران، امیرکبیر، 1379.
19. حسامیان، فرخ، شهرنشینی مرحله گذار: در شهرنشینی در ایران، تهران، آگاه، 1377.
20. دمرگان، ژاک، زمین‌شناسی ایران، ترجمه کاظم ودیعی، تهران، سازمان زمین‌شناسی کشور، 1339.
21. رابینو. یاسنت لویی، گزارشی از بازرگانی و جامعه شهر و ایالت کرمانشاه در سده نوزدهم میلادی، ترجمه محمدرضا همزه‌ای، کرمانشاه، دانشگاه رازی، 1391.
22. رابینو. یاسنت لویی، ولایات دارالمرز ایران، گیلان. ترجمه جعفر خمامی‌زاده، تهران، بنیاد فرهنگ ایران، ١٣٥٠.
23. زارعی، محمدابراهیم و یداله حیدری باباکمال، «ارزیابی عوامل اقتصادی، سیاسی و مذهبی در توسعه ساختار شهر کرمانشاه در دوره قاجار با تکیه بر شواهد تاریخی و باستان‌شناسی موجود»، مطالعات تاریخ اسلام، سال نهم، شماره 32، بهار 1396.
24. سعیدی‌نیا، حبیب‌اله، «تحولات تاریخی گمرک ایران و رونق اقتصادی در دوره‌ قاجاریه»، تاریخ ایران، شماره 5/63، زمستان 1388.
25. سلطانی، محمدعلی، احزاب سیاسی و انجمن‌های سری در کرمانشاه از فراموش‌خانه تا خانه سیاه: «دوره‌های ١ تا ٥ انتخابات مجلس شورای ملی و فریادگران بر نظام دیکتاتوری از کرمانشاه»، تهران، سها، ١٣٧٨.
26. سیف، احمد، اقتصاد ایران در قرن نوزدهم، تهران، چشمه، 1373.
27. عباسی، مصیب، «بررسی وضعیت استقراض خارجی ایران در دوره مظفرالدین شاه»، پژوهش‌نامه تاریخ، سال9، شماره34، 1393.
28. عیسوی، چارلز، تاریخ اقتصادی اجتماعی ایران در دوره قاجاریه، ترجمه یعقوب آژند، تهران، گستره، 1362.
29. غفاری، امیر جلال‌الدین، فرهنگ غفاری، فارسی به فرانسه، تهران، دانشگاه تهران، 1336.
30. فلور، ویلیام، جستارهای از تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، توس، 1366.
31. فلور، ویلیام، شهر و منطقه کرمانشاه در سال‌های 1800 – 1945، ایالات متحده امریکا، نشر مگ، 2018.
32. فووریه، ژوانس، سه سال در دربار ایران، ترجمه عباس اقبال آشتیانی، تهران، نوین، 1388.
33. کاوه‌ای هرسینی، سمیه، وضعیت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کرمانشاه در دوره‌ی ناصری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات گرایش تاریخ فرهنگ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، استاد راهنما نصراله پورمحمدی املشی، 1397.
34. کرزن. جرج، ایران و قضیه ایران، ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی، تهران، علمی فرهنگی، 1373.
35. کشتمند، ناهید و فریبرز ویسی قلعه گلینه، «نقش سیاسی نظامی ایلات و طوایف کرمانشاهان در روابط ایران و عثمانی (از دوره شاه‌طهماسب دوم صفوی تا پایان دوره کریم‌خان زند)»، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، سال17، شماره65، 1394، صص 145-125.
36. گروته، هوگو، سفرنامه گروته، ترجمه مجید جلیلوند، تهران، سعدی، 1369.
37. لیتن، ویلهلم، ایران از نفوذ مسالمت‌آمیز تا تحت‌الحمایگی (١٩١٩-1860)، ترجمه مریم میراحمدی، تهران، معین، ١٣٦٧.
38. محمدی کلهر، آیت، سیری در تاریخ سیاسی کُرد و کُردهای قم، قم، پرسمان، 1382.
39. مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من (تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه)، تهران، زوار، 1371.
40. معتمدی، فرج‌الله، نهضت مشروطیت در کرمانشاه و کنگاور، به کوشش محمدعلی سلطانی، تهران، مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، 1385.
41. ناصرالدین شاه قاجار، سفرنامه ناصرالدین‌شاه به کربلا و نجف، تهران، خانه تاریخ و تصویر ابریشمی، 1389.
42. نویدی، داریوش، تغییرات اجتماعی – اقتصادی در ایران عصر صفوی، ترجمه هاشم آقاجری، چاپ دوم، تهران، نشر نی، 1386.
43. هادی، عبدالله، گمرک، تهران، مدرسه عالی بازرگانی، 1349.
44. هالینگبری، ویلیام، روزنامه سفر هیئت سر جان ملکم به دربار ایران در سالهای ۱۷۹۹ تا ۱۸۰۱، ترجمه امیرهوشنگ امینی، تهران، کتاب سرا، 1363.
45. یکتایی، مجید، تاریخ گمرک ایران، تهران، دانش، 1354.



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Modaraie F, Mahmoudpour M, Roudgar G A. The impact of customs on the economic situation of Kermanshah from the Safavid period to the end of the Qajar period. پژوهشنامه تاریخ اسلام 2021; 1 (43) :69-88
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1262-fa.html

مدارایی فریبرز، محمودپور محمد، رودگر قنبرعلی. تأثیر گمرک بر وضع اقتصادی کرمانشاه از دوره صفوی تا پایان دوره قاجار. پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1400; 1 (43) :69-88

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1262-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 43 - ( پاییز 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4570