:: دوره 1، شماره 32 - ( زمستان 1397 ) ::
جلد 1 شماره 32 صفحات 48-29 برگشت به فهرست نسخه ها
جایگاه اجتماعی و نقش سیاسی و فرهنگی خاندان حسینی حمزوی در عهد سلجوقی (431-590ق)
حسن حسینی ، هادی وکیلی ، علی ناظمیان فرد
چکیده:   (2670 مشاهده)
قرن چهارم هجری سدۀ آغاز شکل‌گیری خاندان‌های سادات در ایران محسوب می‌شود. خاندان حسینی حمزوی یکی از این خاندان‌ها بود که هستۀ اولیۀ آن در شهر قم شکل گرفت. این خاندان شیعه‌مذهب در عصر سلجوقیان نقش مهمی در عرصه‌های گوناگون اجتماعی ایفا کرد. این تأثیرگذاری در بستری از شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوره و بر پایۀ امکانات و امتیازهای سادات در شهرهای ایران، بهویژه شهر قم، قرار داشت. آن زمینه‌ها و گزارشی تحلیلی از موقعیت‌ها‌ و موفقیت‌های این خاندان موضوع نوشتۀ حاضر است که با روش توصیفی-تحلیلی فراهم آمده‌است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که خاندان حمزوی، که پیش از عهد سلجوقیان جایگاه اجتماعی و نفوذ سیاسی کسب کرده بود، در این دوره جایگاه خود را ارتقا بخشید. چهره‌های شاخص این خاندان با ورود به مشاغل اداری و مناصب رسمی، مانند نقابت سادات و ریاست شهرها، به‌عنوان واسطۀ بین حاکمان و سادات و شیعیان عمل کردند. در عرصۀ فرهنگی، فقها و محدّثانی در خاندان حمزوی پرورش یافتند که در ترویج آموزه‌ها و عقاید شیعه نقش‌آفرین شدند. آن‌ها با تأسیس مدرسه و کتاب‌خانه، تربیت شاگرد، و حمایت از نویسندگان شیعی در این عرصه فعالیت چشمگیری داشتند و با اتخاذ رویکردی تقریب‌گرایانه، از مقبولیت و احترام قابل‌توجهی نیز نزد غیرشیعیان برخوردار شدند.
واژه‌های کلیدی: سادات، خاندان‌های شیعی، حسینی حمزوی، قم، ری، عهد سلجوقی.
متن کامل [PDF 1919 kb]   (728 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/9/25 | پذیرش: 1398/9/25


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 32 - ( زمستان 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها