:: دوره 1، شماره 37 - ( بهار 1399 ) ::
جلد 1 شماره 37 صفحات 105-85 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیرپذیری زمامداری شاه عباس اول صفوی از تنجیم
محمود مهمان نواز*
چکیده:   (4024 مشاهده)
تنجیم و احکام آن همواره در تاریخ ایران از جایگاهی مهمی برخوردار بوده‌است. آگاهی دادن از آینده یکی از کارکردهای مهم و اصلی تنجیم بود. چنین خاصیتی سبب توجه بیشتر پادشاهان به آن می‌شده‌است. در بین شاهان صفوی (حک. 907-1135) به‌ویژه در دوره شاه‌‌عباس‌اول (حک. 996-1038) تنجیم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. مسئله اصلی پژوهش این است که تنجیم و منجمین چه تأثیراتی در حکومت شاه‌عباس‌اول داشته‌اند؟ این پژوهش بر اساس داده‌های تاریخی نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج در میان محققان، شاه‌عباس‌اول خردگرا نبوده بلکه به صورت کاملاً افراطی از آغاز تا انجام پادشاهی، تحت تأثیر منجمین و احکام نجومی بوده‌است. افراد مورد وثوق شاه برای مشورت در امور نظامی، سیاسی، معماری، تفریحات و نظایر اینها، منجم بوده‌ و شاه بدون نظر مثبت آنها از انجام دادن هر کاری پرهیز می‌کرد. به نظر می‌رسد عواملی چون تلقین، برخی پیش‌گویی‌های درست منجمین، بی‌اعتمادی به اطرافیان و به طور کلی نامشخص بودنِ آینده حکومت، در تأثیرپذیری شاه‌عباس از تنجیم و احکام نجومی مؤثر بوده‌است.
واژه‌های کلیدی: تنجیم، سعد و نحس، شاه‌عباس‌اول، علم در دوره صفوی، نجوم.
متن کامل [PDF 2095 kb]   (1672 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/11/12 | پذیرش: 1399/1/10



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 37 - ( بهار 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها