همزیستی مسالمتآمیز پیامبر اکرم(ص) با اهل ذمه و مبانی آن (مقاله ترویجی)
یدالله حاجی زاده
چکیده
آگاهی از نوع تعامل رسول خدا(ص) با اهل ذمه و درک مبانی آن، به جهت اسوه و الگو بودن آنحضرت، از اهمیت خاصی برخوردار است. اهل ذمه که شامل آن دسته از اهل کتاب میشوند که با قرارداد ذمه، در پناه حکومت اسلامی زندگی میکنند، در صدر اسلام شامل طیف وسیعی از مسیحیان، یهودیان، صابئین و زرتشتیان بودند. این نوشتار کوشیده نوع تعامل با آنان را در سیره رسول خدا(ص) توصیف کند. این نوشتار با روش توصیفی و تحلیلی، در بررسی نوع تعامل پیامبر به این نتیجه رسیده که اصل کلی در برخورد با اهل ذمه، همزیستی مسالمتآمیز با آنان بوده است. پیامبر اکرم همواره بر رعایت حقوق اهل ذمه تاکید کردهاند. تلاش کرده امنیت مالی و جانی اهل ذمه تامین شود، آزادی آنان تضمین شود، حقوق آنان رعایت شود و همواره با آنان در جامعه اسلامی مدارا صورت بگیرد و از خشونت و بدرفتاری با آنان پرهیز شود. مبانی این رفتارها ریشه در آموزههای دینی دارد. در این آموزهها بر آزادی دینی اهل کتاب تاکید شده، امنیت جانی و مالی اهل ذمه به رسمیت شناخته شده، خوش رفتاری با غیرمسلمانان مورد تاکید قرار گرفته و از لزوم احترام به حقوق غیرمسلمانان سخن به میان آمده است.
کلیدواژه ها: اهل ذمه، پیامبر اکرم(ص)، غیرمسلمانان، همزیستی مسالمتآمیز.
اقدامات پیامبر در فتح مکه و اثرات آن در وحدت اسلامی (مقاله مروری)
محمد کشاورز بیضایی
چکیده
فتح مکه (۸ق)، یکی از مهمترین و حساسترین رویدادهای تاریخ اسلام است که اثرات آن محدود به حوزه نظامی یا سیاسی نبوده، بلکه به دگردیسی عمیقی در ساخت قدرت، نظم اجتماعی و الگوهای وحدت و همگرایی در شبهجزیره عربستان، منجر شدهاست. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که این رخداد تاریخی چگونه توانست جامعهای مبتنیبر تفرقه و منازعات فرساینده و خونین قبیلهای، نیز فقدان اقتدار مرکزی و مشروعیتهای پراکنده را به سوی وحدت و انسجام سیاسی و اجتماعی و شکلگیری هویت فراگیر امت، سوق دهد. این جستار، با روش توصیفیـ تحلیلی و با تکیهبر منابع دست اول و معتبر تاریخ اسلام و با تحلیل علّی وقایع، تبیین سازوکارهای تحقق وحدت و همگرایی اجتماعی پس از فتح مکه را در کانون توجه خود قرار داده است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که سیاست عفو عمومی، فروپاشی نظام شرک در مکه، اجتناب از غارتگری، بیعت با مردان و زنان نومسلمان، تثبیت مرجعیت سیاسی و دینی پیامبر اسلام(ص) و تغییر منطق قدرت از غلبه قبیلهای به اقتدار مشروع، نقشی بنیادینی در انسجام اجتماعی و وحدت سیاسی شبهجزیره ایفا نموده است. همچنین نشان میدهد فتح مکه الگویی تاریخی از مدیریت تعارض، بازسازی اعتماد اجتماعی و ایجاد انسجام پایدار ارائه میدهد که افزون بر اهمیت تاریخی، میتواند واجد ظرفیتهای کاربردی برای تحلیل بحرانهای اجتماعی و سیاسی در جوامع متکثر معاصر نیز باشد.
کلیدواژه ها: فتح مکه، تاریخ اسلام، وحدت اسلامی، پیامبر اسلام(ص)، شبهجزیره عربستان.
|
(2).jpg)
(1).jpg)
