fa جستاری درباره مناسبات فتحعلی‌شاه قاجار با دُرانیانِ هرات و کابل تخصصي Special پژوهشي Research <h1 dir="RTL"><a name="_Toc365179384"><strong>جستاری درباره مناسبات فتحعلی</strong></a><strong>‌</strong><strong>شاه قاجار با دُرانیانِ هرات و کابل</strong></h1> <p dir="RTL"><a name="_Toc365179385"><strong>امیر آهنگران</strong></a><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong>*</strong></a><br> <strong>علی‌اکبر رسولی</strong><strong>*</strong><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong>*</strong></a><br> <strong>مینا کرمانیان</strong><strong>**</strong><a href="#_ftn3" name="_ftnref3" title=""><strong>*</strong></a></p> <p dir="RTL">چکیده‌‌</p> <p dir="RTL">کابل و قندهار از شهرهای هرات در زمان فتحعلی‌شاه، بر اثر هم‌سایگی‌شان با هندوستان و هم‌زمان نزد شاه قاجار و دولت‌های انگلستان، فرانسه و روسیه مهم می‌نمود؛ چنان‌که قاجارها برای حاکم شدنِ دوبارۀ ایران بر این مناطق تلاش می‌کردند. مسئله شورش &laquo;خوانین&raquo; خراسان و سوء استفاده حاکمان دُرانی از آشفتگی اوضاع آن‌جا، عامل مؤثر در سرکشی آنان در برابر حکومت مرکزی ایران و دست‌اندازی به دیگر نواحی خراسان بود و فتحعلی‌شاه و حکم‌رانان خراسان را به لشکرکشی‌های پی در پی به هرات واداشت. هراس انگلستان و کمپانی هند شرقی از حملات زمان‌شاه و جانشینان وی به هند نیز موجب شد که انگلیسی‌ها برای برقراری روابط دیپلماتیک با دولت قاجار و برانگیختن فتحعلی‌شاه به در پیش گرفتن سیاستی خصمانه با حاکمان دُرانی، سفیرانی به ایران بفرستند. این پژوهش با روی‌کردی توصیفی ـ تحلیلی بر محور این پرسش سامان یافته است که چرا فتحعلی‌شاه موفق نشد همچون صفویان و نادریان در این مناطق مستقیم نفوذ کند و حاکمان این مناطق نیز از او فرمان نمی‌پذیرفتند؟ بر پایه یافته‌های تحقیق، عوامل داخلی و خارجی مهمی همچون اوضاع همواره بی‌ثبات خراسان و سیاستِ گریز از مرکز خوانین آن‌جا، بهره نبردن حکم‌رانان خراسان از برخی از زمینه‌های فراهم شده در مواجه با دُرانیان، هم‌زمانی سلطنت فتحعلی‌شاه با مهم شدن هندوستان نزد انگلستان و کمپانی هندشرقی و سیاست دوگانه انگلیسی‌ها در تحریک دولت قاجار و حکام دُرانی بر ضد یک‌دیگر، موانع مهم کام‌یابی شاه ایران در این‌باره بوده است.</p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">* </a>دانشجوی دکتری دانشگاه خوارزمی، گروه تاریخ، تهران،ایران. (نویسنده مسئول). <span dir="LTR">amir.ahangaran@yahoo.com</span></p> </div> <div id="ftn2"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">** </a>کارشناس ارشد دانشگاه شهید بهشتی، تهران،ایران. <a href="mailto:akbar.rasoli57@yahoo.com"><span dir="LTR">akbar.rasoli57@yahoo.com</span></a></p> </div> <div id="ftn3"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" title="">*** </a>دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران. <a href="mailto:%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86kermanian.mina@yahoo.com"><span dir="LTR">kermanian.mina@yahoo.com</span></a></p> </div> </div> <h1>An Inquiry on Fath Ali Shah Qajar Relations with Dorranian Herat and Kabul</h1> <p>Amir Ahangaran<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong>[1]</strong></a><br> Aliakbar Rasoli<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong>[2]</strong></a><br> Mina Kermanian<a href="#_ftn3" name="_ftnref3" title=""><strong>[3]</strong></a></p> <h2>Abstract</h2> <p>During the reign of Fath Ali Shah, the cities of Herat, Kandahar and Kabul due to their adjacency with India were simultaneously considered as important cities by Shah of Qaiar and British, French and Russian governments. There were also attempts made by the Qajar kings to regain dominance over the regions.&nbsp; The problem of Khorasan Khan&rsquo;s riot and misuse of the rulers of Dorrani from the present disturbed conditions were the main causes of their rebellion against the central government of Iran and their aggression to other areas of Khorasan. Such problems compelled Fath Ali Shah and the rulers of Khorasan to make constant military expeditions to Heart. At the same time, England and East India Company&rsquo;s fear of the attacks of Zamanshah and his successors to India made England send ambassadors to Iran for establishing diplomatic relations with Qajar estate and also for provoking Fath Ali Shah to follow an aggressive policy towards Dorrani rulers.</p> <p>&nbsp;The present research, through using a descriptive-analytical approach, attempts to investigate the reasons for which Fath Ali Shah, contrary to the Safavid and Naderi Shahs, did not succeed at imposing power over these regions and the rulers of these areas were not submitted to him either. The findings of this research reveal that&nbsp; important internal and external factors like unstable, disturbed conditions of Khorasan, independent policies of those rulers, not taking advantage of Khorasan rulers from available conditions in confronting Dorranians, India&rsquo;s vital importance for England and East India Company contemporary with kingdom of&nbsp;&nbsp; Fath Ali Shah and finally, England&rsquo;s dual&nbsp; policy in provoking Qajar estate and rulers of Dorrani against each other were among important obstacles in realization of this affair.</p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a>. Ph.D. Student Department of History at Kharazmy University, Iran. <a href="mailto:amir.ahangaran@yahoo.com">amir.ahangaran@yahoo.com</a></p> </div> <div id="ftn2"> <p><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a>. M.A. Department of History at Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. <a href="mailto:akbar.rasoli57@yahoo.com">akbar.rasoli57@yahoo.com</a></p> </div> <div id="ftn3"> <p><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" title="">[3]</a>. M.A. Student Department of History at Kharazmy University,Tehran, Iran. <a href="mailto:%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86kermanian.mina@yahoo.com">kermanian.mina@yahoo.com</a></p> </div> </div> فتحعلی‌شاه, دُرانیان, هرات, کابل, قندهار, انگلستان, کمپانی هند شرقی Fath Ali Shah, Dorrani, Herat, Kabul, Kandahar, the British, East India Company 7 33 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1-49&slc_lang=fa&sid=1 امیر آهنگران 1003194753284600143 1003194753284600143 Yes علی اکبر رسولی 1003194753284600144 1003194753284600144 No مینا کرمانیان 1003194753284600145 1003194753284600145 No