fa نقش محمّد بن‌بقیه در تحولات حکومتی عصر آل‌بویه تخصصي Special پژوهشي Research <h1 dir="RTL"><a name="_Toc394162795"><strong>نقش محمّد بن‌بقیه در تحولات حکومتی عصر آل‌بویه</strong></a><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[1]</strong></span></strong></a></h1> <p dir="RTL"><a name="_Toc394162796"><strong>محسن مرسل‌پور</strong></a><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[2]</strong></span></strong></a><strong>*</strong><br> <strong>آرمان فروهی</strong><a href="#_ftn3" name="_ftnref3" title=""><strong>**</strong></a></p> <p dir="RTL">چکیده</p> <p dir="RTL">حکومت آل‌بویه زمان کوتاهی پس از پیدایی‌اش در فارس، جبال و عراق گسترش یافت. در شاخه عراق، پس از مرگ معزالدوله پسرش عزالدوله به حکومت رسید. با قدرت‌گیری عزالدوله سستی به حکومت آل‌بویه عراق راه یافت که بخشی از آن معلول ناکارآمدی کارگزاران وی بود. محمّد بن‌بقیه از شخصیت‌های سیاسی و دیوانی عصر آل‌بویه عراق به شمار می‌رفت که در زمان عزالدوله به مقام وزارت رسید. وی پیشینه دیوان‌سالاری نداشت و از عیّاری به مقام وزارت دست یافت. مهارت او در گردآوری مال و تقدیم تحَف بسیار به عزالدوله، عامل اصلی دست‌یابی‌اش به وزارت بود، اما مشکل نداشتن پیشینه دیوان‌سالاری در روند کار وزارت او تأثیر گذارد و به پاره‌ای از ناسامانی‌ها انجامید. بر پایه یافته‌های پژوهش، ناکامی ابن‌بقیه در منصب وزارت حکومت بویهی از سویی از ناشایستگی وی در کارهای دیوانی و از سوی دیگر از استواری حکومت عزالدوله در عراق سرچشمه می‌گرفت.</p> <p dir="RTL">این پژوهش برای پاسخ‌گویی به چیستیِ تأثیرات اوضاع سیاسی ـ اجتماعی دوران زندگی ابن‌بقیه در کوشش‌های وی در مسند وزارت سامان یافته است که با روش توصیفی، کارهای ابن‌بقیه و تأثیر او را در دگرگونی‌های سیاسی دوره حکومت بویهیان برمی‌رسد.</p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p dir="RTL"><span dir="LTR">.</span><span dir="LTR">[1]</span> تاریخ دریافت 5/3/92 تاریخ پذیرش1/5/92.</p> </div> <div id="ftn2"> <p dir="RTL">* استادیار گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان، گروه تاریخ، زاهدان، ایران. <span dir="LTR">morsalpour@yahoo.com</span></p> </div> <div id="ftn3"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" title="">**</a> کارشناسی ارشد تاریخ اسلام دانشگاه خوارزمی تهران(نویسنده مسؤل)، گروه تاریخ، تهران، ایران. <span dir="LTR">arman.forouhi@yahoo.com.</span></p> </div> </div> <h1>The Role of Ibn Bakkiya<br> in the Changes in Buwaihid Government</h1> <p>Mohsen Morselpoor<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong>[1]</strong></a><br> Arman Foroohi<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong>[2]</strong></a></p> <h2>Abstract</h2> <p>The Buwaihids government was expanded to Fars, Jibal, and Iraq shortly after its formation.&nbsp; In Iraq, after death of <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Mu%27izz_al-Dawla" title="Mu'izz al-Dawla">Mu&#39;izz al-Dawla</a>, his son, <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/%27Izz_al-Dawla" title="'Izz al-Dawla">Izz al-Dawla</a>, reached to power. During his time, the Buwayhid government in Iraq lost its power, partly because of the ineffectiveness of the agents in charge. Muhammad Ibn Bakkiya was one the administrative and political figures of the Iraq&#39;s Buwayhids that was appointed as minister of <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/%27Izz_al-Dawla" title="'Izz al-Dawla">Izz al-Dawla</a>. He lacked any experiences in official bureaucracy and reached to ministry from Ayyari. His skill in tax collection and presenting gifts to <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/%27Izz_al-Dawla" title="'Izz al-Dawla">Izz al-Dawla</a> helped him in obtaining this position. However, his lack of experience in official bureaucracy influenced his ministerial operations and eventually led to some problems. Research findings show that his failure in ministry was both the result of his inexperience in official bureaucracy and the weakness of <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/%27Izz_al-Dawla" title="'Izz al-Dawla">Izz al-Dawla</a> in Iraq.&nbsp;&nbsp;&nbsp; This descriptive - analytic study aims at investigating the socio-political conditions in the life of Ibn Bakkiya, his ministerial activities, and his role in the political developments of Buwaihid government.</p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a>. Assistant Professor of Sistan Balouchestan University, History of Islam Department, Zahedan, Iran. morsalpour@yahoo.com</p> </div> <div id="ftn2"> <p><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a>. PhD student of Kharazmi University, History of Islam Department, Tehran, Iran. arman.forouhi@yahoo.com</p> </div> </div> آل‌بویه, وزارت, محمّد بن‌بقیه, عزالدوله, عضدالدوله. Buwaihids, Ministry, Ibn Bakiyya, Izz al-Dawla, Adud al-Dawla. 149 169 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1-66&slc_lang=fa&sid=1 محسن مرسل پور 1003194753284600174 1003194753284600174 Yes آرمان فروهر 1003194753284600175 1003194753284600175 No