fa بررسی تطبیقی رواداری مذهبی حاکمان آل‌بویه و سلجوقیان در امور سیاسی و حکومتی تخصصي Special پژوهشي Research <h1 dir="RTL"><a name="_Toc405023002"><strong>بررسی تطبیقی رواداری مذهبی حاکمان<br> آل‌بویه و سلجوقیان در امور سیاسی و حکومتی</strong></a><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[1]</strong></span></strong></a></h1> <p dir="RTL"><a name="_Toc405023003"><strong>محمدرضا بارانی</strong></a><a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[2]</strong></span></strong></a><br> <strong>محمد دهقانی</strong><a href="#_ftn3" name="_ftnref3" title=""><strong><span dir="LTR"><strong>[3]</strong></span></strong></a></p> <p dir="RTL">چکیده</p> <p dir="RTL">رواداری و شکیبایی برای آزادی رفتار و اندیشه و حقوق دیگری به‌ویژه در امور مذهبی و سیاسی در پناه قانون و قدرت دولت، از گذشته تا کنون از برجسته‌ترین موضوع‌های دینی ـ سیاسی بوده است. بیشتر دولت‌مردان، پیرو دین و مذهب و یا اندیشه‌ خاص سیاسی و فکری‌اند و بسیاری از آنان پس از رسیدن به قدرت و حاکمیت، همه امکانات و امتیازها را برای توان‌مندسازی اندیشه و فکر خود به خدمت می‌گیرند و برای دیگران حقوقی در نظر نمی‌آورند. قرن چهارم و پنجم هجری، قرن تمدن‌سازی و شکوفایی مسلمانان به شمار رفته است و دولت‌های آل بویه و سلجوقیان در آن روزگار حاکم شده‌اند. بنابراین، بررسی این موضوع معطوف به این دولت‌ها برای مشکلات امروز بسیار راه‌گشا است؛ به ویژه با توجه به اینکه یکی از آن دو، پیرو تشیع و دیگری پیرو تسنن بوده است.</p> <p dir="RTL">این نوشتار با روی‌کرد تطبیقی و مقایسه‌ای، به واکاوی و توصیف و تحلیل ویژگی‌های برجسته و تأثیرگذار رواداری مذهبی در دو عصر آل‌بویه و سلجوقیان و مقایسه آن دو از این منظر با یک‌دیگر می‌پردازد. حاکمان آل‌بویه و سلجوقی در امور سیاسی و حکومتی، در حوزه رواداری مذهبی، رفتارهای گوناگونی داشته‌اند و رواداری مذهبی در این دو دوره، فراز و فرودهای فراوانی داشته است. رواداری مذهبی در توسعه علم و فرهنگ و مراکز علمی و فرهنگی و در پی آن، وضع عالمان در این دو دوره بسی تأثیر گذارد و از دید سیاسی و حکومتی، زمینه نیکویی برای استفاده از اندیشه‌ها و اندیشه‌ورزان گروه‌های مختلف فراهم آورد و حاکمان در استفاده از نخبگان جامعه، از فرصت مغتنمی برخوردار شدند.</p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title=""><span dir="LTR">[1]</span></a>. تاریخ دریافت: 29/4/92&nbsp; تاریخ پذیرش:12/10/92</p> </div> <div id="ftn2"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title=""><span dir="LTR">[2]</span></a>. استادیار دانشگاه الزهرا (س)، گروه تاریخ، تهران،ایران. <a href="mailto:Mrb1385@gmail.com"><span dir="LTR">Mrb1385@gmail.com</span></a></p> </div> <div id="ftn3"> <p dir="RTL"><a href="#_ftnref3" name="_ftn3" title=""><span dir="LTR">[3]</span></a>. دانشجوی دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب قم، گروه شیعه شناسی، قم، ایران <a href="mailto:mdehqan23@yahoo.com"><span dir="LTR">mdehqan23@yahoo.com</span></a></p> </div> </div> <h1>Comparative Analysis of Religious Moderation of Buyid and Seljuq Governors in Political and State Affairs</h1> <p>Mohammad Reza Barani<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong>[1]</strong></a><br> Mohammad Dehghani<a href="#_ftn2" name="_ftnref2" title=""><strong>[2]</strong></a></p> <h2>Abstract</h2> <p>Performing moderation for freedom of actions and thoughts and rights of others, particularly in religious and political issues or under the law and government enforcement, has long been one the outstanding religious-political issues. The majority of politicians follow certain religious or political ideologies and a good number of them, after gaining power and authority, take the most advantage of the available conditions for reinforcing their thoughts and ideologies, even at the cost of obliterating those of others. During the fourth and fifth centuries, Muslims experienced flourishing civilization, and dynasties like the Buyid and Seljuq gained ascendance.&nbsp; Taking the example of these governments, one Sunni and the other Shiite, can be quite effective for today&#39;s problems. The present article, through adopting a comparative approach, aims at describing and analyzing the outstanding and influential religious moderation as practiced by these two governments and comparing them in that regard. The Buyid and Seljuq governors acted differently in political and state affairs and religious moderation. It seems that religious moderation has enjoyed various ups and downs during this era and it has played a crucially important role in cultural and scientific developments, establishment of academic centers, and consequently the status of the scholars. Considering the political and state affairs, religious moderation or temperance established a fertile ground for benefiting from various scholars and scientists and enabled the governors to benefit from the presence of such elites.</p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a>. Assistant Professor of Alzahra University, Department of History, Tehran, Iran.<span dir="RTL">&nbsp; <a href="mailto:Mrb1385@gmail.com"><span dir="LTR">Mrb1385@gmail.com</span></a></span></p> </div> <div id="ftn2"> <p><a href="#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a>. MA in Studies in Shiite History, Department of History, Tehran, Iran. <a href="mailto:mdehqan23@yahoo.com">mdehqan23@yahoo.com</a></p> </div> </div> رواداری مذهبی, آل‌بویه, سلجوقیان, امور سیاسی, امور حکومتی, حقوق گروه‌ها, حاکمان. Religious Moderation, Buyid, Seljuq, Political and State Affairs, Rights of Others, Governors 7 26 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1-73&slc_lang=fa&sid=1 محمدرضا بارانی 1003194753284600184 1003194753284600184 Yes محمد دهقانی 1003194753284600185 1003194753284600185 No