pajoohesh name-ye Tarikhe Islam

fa باورهای اعتقادی عبدالرزاق سمرقندی در مطلع السعدین و مجمع البحرین The religious beliefs of Abd-al-Razzāq Samarqandī in Matla Al-Saadin and Majma-ul-Bahrain تخصصي Special پژوهشي Research مذهب از مهمترین مؤلفههای تأثیرگذار بر بینش و روش تاریخ‌نویسی است. برخی مورخان گزارش‌های تاریخی را با باورهای اعتقادی خود هم‌سو می‌کنند. با بررسی مطلعالسعدین و مجمعالبحرین معلوم می‌شود که کمالالدین عبدالرزاق سمرقندی (887-816)، مورخ عصر تیموری از جمله مورخانی است که پایه و اساس بینش تاریخی وی مبتنیبر مؤلفههای مذهبی است. پرسش اصلی مقاله این است که باورهای اعتقادی سمرقندی چه تأثیری بر گزارش های تاریخی او داشته است؟ حاصل پژوهش که با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده حاکی از این است که سمرقندی تفسیر تاریخ را در پرتـو باورهای اعتقادی به گونهای معنادار روایت کرده است. او با استفاده از آیات قرآن و مفاهیم مذهبی، پیوند فرهنگ ایرانی با هویت اسلامی، مفاهمه بین اهلتسنن و تشیع، احترام به سادات و خلفای راشدین، توجه به اندیشه ظلاللهی، پیوستگی دین و سیاست، مشیتگرایی، عدالت و دادگریاسلامی به تفسیر روایات تاریخی و توصیف حاکمان تیموری پرداخته است. سمرقندی با ارادت و اعتقاد به سنت تیموری تاریخ‌نویسی کرده است؛ از این‌رو او در گزارش‌های تاریخی خود به توجیه حکمرانی تیموریان پرداخته و به آنها مشروعیت مذهبی-سیاسی داده است.   Religion is one of the most significant and influential components affecting the insight and method of historiography. Some historians align historical report in accordance with their religious beliefs. By considering the Matla Al-Saadin and Majma-ul-Bahrain, it becomes evident that Kamal al-Din Abd-al-Razzāq Samarqandī (816-887), a historian of the Timurid era, is among the historians whose historical insight has been based on religious components. The basic question of the current study is: what effect did Samarqandī's religious beliefs have on his historical reports? The findings of the current descriptive-analytical approach research indicate that Samarqandī narrated the interpretation of history in the light of religious beliefs in a meaningful way. By using verses of the Quran and religious concepts, he linked Iranian culture with Islamic identity, understanding between Sunnis and Shiites, respect for Sādāt and the Rāshidūn, attention to the thought of God's shadow, connection between religion and politics, providentialism, Islamic Justice and Judiciary have analyzed historical narratives and description of Timurid rulers. Samarqandī has written history with devotion and belief in Timurid tradition; hence, in his historical reports, he justified the rule of the Timurid and gave them religious-political legitimacy. مطلع السعدین و مجمع البحرین, کمال الدین عبدالرزاق سمرقندی, تشیع و تسنن, تیموریان, مکتب هرات. Matla Al-Saadin and Majma-ul-Bahrain, Kamal al-Din Abd-al-Razzāq Samarqandī, Shi’ism and Sunnism, Timurid, Herat school. 91 112 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-309-4&slc_lang=fa&sid=1 moslem soleimanian مسلم سلیمانی یان m.soleimanian@sjau.ac.ir 10031947532846004456 0009-0009-3131-1833 Yes Associate Professor, Department of History, Seyyed Jamaluddin Asadabadi University دانشگاه سیدجمال‌الدین اسدآبادی akbar chry اکبر چهری akbarchehry2500@gmail.com 10031947532846004457 0009-0006-3526-7513 No Master of Shiite history, Ilam University دانشگاه ایلام