fa بیماری‌های واگیرا و تأثیرات آن بر کردستان عصر قاجار 1210-1244 تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"><span style="letter-spacing:0pt">بیماری‌ها و تلفات ناشی از آن از واقعیت‌های جامعه انسانی است. ایران عصر قاجار از نظر بهداشت و سلامت شرایط مناسبی نداشت. ولایت کردستان به‌سبب قرارگرفتن در مسیر مراودات تجاری با مناطق همجوار و شرایط نامناسب بهداشتی در معرض سرایت بیماری‌ها قرار داشت. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و تکیه‌بر اسناد آرشیوی، روزنامه‌ها و متون تاریخی به‌دنبال پاسخ دادن به این پرسش اساسی است که مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شیوع بیماری‌های مُسری و تأثیر آن بیماری‌ها بر ولایت کردستان چه بوده‌است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که بی‌توجهی حکام، شرایط اقلیمی، راه‌های نامناسب، حمام‌های غیربهداشتی و خرافات از عوامل اصلی شیوع بیماری واگیرا بوده‌است. بااین‌حال، گاهی با بهداشتی‌کردن محیط، گرایش به طب نوین، تأسیس بیمارستان، تأمین ارزاق، تأسیس مجلس صحت، آبله‌کوبی و ایجاد قرنطینه، بیماری‌ها مهار می‌شدند؛ گاهی نیز گسترش بیماری‌ها به ازدیاد مرگ‌و‌میر، کاهش جمعیت و رکود بازار منجر می‌شد و این امر از تأثیرات مستقیم بیماری‌ها بر زندگی اجتماعی مردم در ولایت کردستان عصر قاجار بود.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:13pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:15.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span style="font-size:12.0pt">Diseases and fatalities caused by them are facts of human societies. Iran did not have a suitable hygienic and health condition in Qajar era. Kurdistan province was exposed to spread of many contagious diseases due to being on the way of trade with neighboring areas and unsuitable health condition. This study tries to find the answer to this basic question that what were the most crucial effective factors on the prevalence of contagious diseases and the impact of those diseases on Kurdistan province by a descriptive-analytical approach and relying on archival documents, newspapers, and historical texts. Findings reveal that inattention of rulers, climatic conditions, inappropriate roads, unhygienic baths, and superstitions were the main factors of the spread of contagious diseases. However, the diseases were occasionally controlled by sanitizing the environment, tending towards modern medicine, establishing a hospital, providing food, establishing the health council, eradicating smallpox, and establishing quarantine. Sometimes the spread of diseases led to increased mortality, population decline, and market stagnation, and these are the direct impacts of diseases on social life of people in Kurdistan province in Qajar era.</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="letter-spacing:0pt"></span></span></span></span></span></span></span></span> بیماری‌های واگیرا, تاریخ پزشکی در ایران, قاجار, کردستان. contagious diseases, history of medicine in Iran, Qajar, Kurdistan 103 128 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-135-2&slc_lang=fa&sid=1 sara shohani سارا شوهانی sarashohani6715@gmail.com 10031947532846004392 10031947532846004392 No PhD student of Iranian history after Islam, Sanandaj Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی mohammad sheikhahmadi سیدمحمد شیخ احمدی m.sheikhahmadi@gmail.com 10031947532846004393 10031947532846004393 Yes Assistant Professor, Department of History, Sanandaj Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی kaivan shafei کیوان شافعی kaivan_shafei@yahoo.com 10031947532846004394 10031947532846004394 No Assistant Professor, Department of History, Sanandaj Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Ruhollah Bahrami روح الله بهرامی dr.bahrami2009@gmail.com 10031947532846004395 10031947532846004395 No Associate Professor, Department of History, Razi University دانشگاه رازی