fa تأثیر جغرافیای ناحیه جزیره بر سیاست دوگانه آل بویه در برابر حمدانیان (367-334) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">جزیره ناحیه‌ای بین دو رود دجله و فرات بود. این ناحیه در زمان تسلط خاندان &shy;&shy;بویه (حک. 322-448) بر بغداد در سال 334 در اختیار حمدانیان (حک. 293-394) قرار داشت. معزالدوله پس از تسلط بر بغداد نبردهای متعددی با ناصرالدوله حمدانی انجام داد و سرانجام حمدانیان را به&shy;عنوان والیان جزیره پذیرفت. روابط عزالدوله نیز با حمدانیان دوستانه بود اما فارغ از جنگ نبود. نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به کتاب‌های دست اول تاریخی و جغرافیایی به دنبال پاسخ به این مسئله است که جغرافیای جزیره چه تأثیری بر ایجاد سیاست دوگانه آل بویه در برابر حمدانیان در سال&shy;های 334 تا 367 داشته است؟ یافته&shy;های پژوهش نشان می&shy;دهد که جغرافیای اقتصادی جزیره موجب شکل&shy;گیری سیاست خصمانه بین آل بویه و حمدانیان شده بود. جزیره نه&shy;تنها تأمین کننده آذوقه، خواروبار و علوفه بغداد بود بلکه مالیات بالایی هم به بغداد ارسال می&shy;کرد و حمدانیان حاکم بر جزیره در پی اعلام استقلال از بغداد بودند. از نظر جغرافیای سیاسی جزیره دژی مستحکم در برابر امپراتوری روم، حاکمان شام، اخشیدیان و فاطمیان برای ورود به بغداد بود و این ویژگی موجب شکل&shy;گیری سیاست دوستانه بین آل بویه و حمدانیان می‌شد. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <div class="tw-ta-container F0azHf tw-nfl" id="tw-target-text-container" tabindex="0"> <pre aria-label="Translated text" class="tw-data-text tw-text-large tw-ta" data-placeholder="Translation" data-ved="2ahUKEwjMmOjr_PGHAxU4hv0HHWVVLsEQ3ewLegQIBxAT" dir="ltr" id="tw-target-text" style="text-align:left"> <span style="font-size:13pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:16.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span style="font-size:12.0pt"><span style="letter-spacing:0pt">The Jazīra was a region between the Tigris (Dijlah) and Euphrates (Furāt) rivers. During the Buyid dynasty&#39;s (322-448) control over Baghdad in 334, this region was under the authority of the Ḥamdānids (293-394). After gaining control of Baghdad, Mu&#39;izz al-Dawla engaged in numerous battles with Nasir al-Dawla Ḥamdāni and ultimately accepted the Ḥamdānids as governors (Wāliyān) of the Jazīra. The relationship between ʿIzz al-Dawla and the Ḥamdānids was friendly, but it was not free from conflict. This paper, using a descriptive-analytical method and relying on primary historical and geographical texts, seeks to answer the question: How did the geography of the Jazīra influence the formation of the Buyid dynasty&#39;s dual policy toward the Ḥamdānids from 334 to 367? The findings indicate that the economic geography of the Jazīra led to a hostile policy between the Buyids and the Ḥamdānids. The Jazīra not only supplied food, provisions, and fodder to Baghdad but also sent high taxes to Baghdad, while the Ḥamdānids ruling the Jazīra sought independence from Baghdad. From a geopolitical perspective, the Jazīra served as a stronghold against the Roman Empire, the rulers of Sham (Syria), the Ikhshīdīyūns, and the Fāṭimids attempting to enter Baghdad, which facilitated a friendly policy between the Buyids and the Ḥamdānids.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span class="ZSCsVd"></span></pre> <div class="OvtS8d" jscontroller="msAMEf" jsname="yiB9Md"><span jsname="Fb0Bif" class="LdhArd"></span></div> </div> آل بویه, جزیره, حمدانیان, عزالدوله, معزالدوله, ناصرالدوله حمدانی. Buyid Dynasty, Jazīra, Ḥamdānids, ʿIzz al-Dawla, Mu'izz al-Dawla, Nasir al-Dawla Ḥamdāni. 93 110 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-848-2&slc_lang=fa&sid=1 somaye bayati سمیه بیاتی bayatisomaye@yahoo.com 10031947532846004588 10031947532846004588 Yes University Lecturer, Persian Gulf University, Bushehr دانشگاه خلیج فارس بوشهر zeinab karimi زینب کریمی Zeinabkarimi24@yahoo.com 10031947532846004589 10031947532846004589 No Assistant Professor, Department of Religious Studies, Allameh Tabatabai University دانشگاه علامه طباطبایی