fa نقش امیر عبدالباقی یزدی در تحوّلات سیاسی و فرهنگی روزگار شاه اسماعیل صفوی (حک. 907-930) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">امیر نظام‌الدین عبدالباقی یزدی (مقتول920)، از رجال برجسته روزگار شکل‌گیری دولت صفوی است که به ترتیب دو منصب صدارت و وکالت نفس نفیس همایون را در دستگاه شاه اسماعیل تجربه کرد و سرانجام در موکب شاه مزبور در آوردگاه چالدران به دست قوای سلطان سلیم عثمانی کشته شد. تحقیق حاضر بر آن است که دلایل و زمینه‌های تاریخی تقرّب وی به شاه اسماعیل و ارتقای او در تشکیلات مذهبی و سیاسی صدارت و وکالت را با اتکای به منابع اصلی این دوره از جمله برخی اسناد و مدارک نویافته به شیوه توصیفی-تحلیلی تبیین کند.</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">مطالعات و یافته‌های این تحقیق بیانگر آن است که شخصیت مذهبی و عرفانی امیر عبدالباقی در طریقت نعمت‌اللَهی و همراهی و تعامل وی با شاه اسماعیل از نخستین سال‌های فتوحات وی در رویارویی با مخالفان سیاسی و مذهبی آن پادشاه از عوامل بارز نقش‌آفرینی امیر عبدالباقی در تشکیلات و تحوّلات آن روزگار بوده&shy;است</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">. </span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:13pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:16.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-0.1pt"><span style="font-size:12.0pt"><span style="letter-spacing:0pt">Nizam al-Din &lsquo;Abd al-Baqi Yazdi (deceased in 920) was a prominent figure during the formation of the Ṣafavid state, having held the positions of prime minister (Ṣedārat) and deputy (vekalat Nafs Nafīs Homāyūn) of the royal court under Shah Ismāʿīl. He was ultimately killed in the procession of the aforementioned king at the Battle of Chaldiran by the forces of Sultan Selim of the Ottoman. This research aims to elucidate the historical reasons and contexts that led to his proximity to Shah Ismāʿīl and his elevation within the religious and political structures of the prime ministry (Ṣedārat) and deputy (vekalat), relying on primary sources from this period, including some newly discovered documents, through a descriptive-analytical approach. The studies and findings of this research indicate that &lsquo;Abd al-Baqi&#39;s religious and mystical personality within the Ni&#39;matullāhī Order, along with his collaboration and interaction with Shah Ismāʿīl from the early years of his conquests against political and religious opponents, were significant factors in &lsquo;Abd al-Baqi&#39;s influential role in the structures and transformations of that era.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; امیر عبدالباقی یزدی, چالدران, شاه اسماعیل صفوی, نعمت‌اللَهی, صدارت, وکالت نفس نفیس همایون. Amir ‘Abd al-Baqi Yazdi, Chaldiran, Shah Ismāʿīl Ṣafavi, Ni'matullāhī, Prime Ministry (Ṣedārat), Deputy (vekalat Nafs Nafīs Homāyūn).   111 133 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-688-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Abui Mehrizi محمّدرضا ابوئی مهریزی abuimehrizi@yahoo.com 10031947532846004587 10031947532846004587 Yes Assistant Professor, Department of Islamic History, International University of Ahl al-Bayt دانشگاه بین‌المللی اهل بیت (ع)