pajoohesh name-ye Tarikhe Islam

fa قدرت سیاسی و تحول هویت شهری قاهره در عصر ایوبی Political Power and the Transformation of Cairo's Urban Identity during the Ayyubid Era تخصصي Special پژوهشي Research با روی کار آمدن صلاح‌الدین ایوبی در 567&zwj; دوران تاریخی جدید و متفاوتی در تاریخ شهر قاهره آغاز شد. در آن دوره قاهره پایتخت دولت جدید حاکم بر مصر شد اما بافتار شهری آن تحت تأثیر سیاست‌های ایوبیان اعم از توسعه شهری و تغییر بافتار اجتماعی و مذهبی آن، دگرگون شد و از شهری فاطمی‌ـ‌اسماعیلی به شهری سنی‌ـ‌ایوبی تغییر یافت. از اینرو، این سؤال مطرح می‌شود که در دوره ایوبیان (567-648) چگونه هویت تاریخی شهر قاهره تحول یافت؟ بنابر یافته‌های این پژوهش که با اتکاء بر روش شهر‌پژوهی تاریخی و با تأکید بر سه‌عنصر قدرت سیاسی، گستره جغرافیایی و هویت اجتماعی‌ـ‌فرهنگی به انجام رسیده، قاهره در دوره ایوبیان در اثر اراده و قدرت سیاسی در سه بُعدِ توسعه عمرانی‌ـ‌جغرافیایی، ساختار اجتماعی و بافتار فرهنگی دچار تغییر و تحول بنیادین شد. علاوهبر تخریب و از میان بردن مظاهر تمدنی و فرهنگی عصر فاطمی، قلعه‌الجبل بر روی کوه المقطّم ساخته شد و به جای قاهره فاطمی مرکز اداری و سیاسی شهر شد. همچنین، با بنای سور صلاح‌الدین، قاهره بزرگ ایجاد شد که مشتمل بر قاهره فاطمی، فسطاط، قطائع و قلعه‌الجبل بود. همچنین با حمایت حاکمان ایوبی مدارس متعددی در قاهره تأسیس و این شهر مرکز فرهنگی اهل سنت شد. With the rise of Salah al-Din al-Ayyubi in 567 AH, a new and distinct historical period began in the history of Cairo. During this time, Cairo became the capital of the new ruling state in Egypt. However, its urban context was transformed by Ayyubid policies regarding urban development and changes in social and religious structures. Consequently, the city’s identity shifted from a Fatimid-Isma'ili to a Sunni-Ayyubid one. Hence, this raises the question: How did Cairo’s historical identity transform during the Ayyubid period (567–648 AH)? According to the findings of this study, which employs the historical urban studies method and focuses on three key elements—political power, geographical expansion, and socio-cultural identity—Cairo underwent fundamental changes in three dimensions: physical and geographical development, social structure, and cultural context, driven by political will and power during the Ayyubid period. In addition to the destruction and elimination of Fatimid-era cultural and civilizational landmarks, the Citadel of Jabal (Qal‘at al-Jabal) was constructed on the Moqattam Hills and became the administrative and political center of the city instead of Fatimid Cairo. Furthermore, with the construction of Salah al-Din’s defensive wall, Greater Cairo (al-Qahira al-Kubra) was formed, encompassing Fatimid Cairo, Fusṭāṭ, Qaṭāʾi, and the Citadel of Jabal (Qal‘at al-Jabal). With the support of the Ayyubid rulers, numerous madrasas were also founded in Cairo, transforming the city into a cultural center for Sunni Islam.   جزیره روضه, شهرسازی اسلامی, قاهره, قاهره ایوبی, قلعه‌الجبل, مصر اسلامی. Roda Island (Jazīrat al-Rawdah), Islamic Urbanism, Cairo, Ayyubid Cairo, Citadel of Jabal (Qal‘at al-Jabal), Islamic Egypt. 77 104 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1211-1&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Fazli زینب فضلی z.fazli@alzahra.ac.ir 10031947532846004672 10031947532846004672 Yes Assistant Professor, Department of the History of Culture and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Theology, Alzahra University دانشگاه الزهرا