fa تحلیل گفتمان مهدویت در عصر شاه اسماعیل و شاه طهماسب صفوی (907 - 986 ق) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">از قرن نهم، فضای استعاری و آرمانی مناسبی برای باز تولید گفتمان مهدویت به عنوان رکن اصلی تشیع فراهم شد. این گفتمان از طریق خرده‌گفتمان‌های گوناگون، موفق شد حاکمیت مستقر گفتمان تسنن را به حاشیه راند و با هِژمونیک شدن و سلطه حکومت صفویه در قالب مهدویت غالیانه با دال مرکزی سلطنت و با دال‌ها و نشان‌‌های مختلف تشکیل شود. هم‌زمان با شکل‌گیری این گفتمان، فقهای شیعه، گفتمان مهدویت امامیه را با دال مرکزی امامت با نشانه‌های مختلف مفصل‌بندی کردند و با غیریت‌سازی، کوشیدند گفتمان مهدویت غالیانه را به حاشیه رانند. در این پژوهش تلاش شده است منازعات گفتمانی در متون تاریخی و فقهی، در نیمه نخستین عصر صفوی با تکیه بر چارچوب نظری لاکلا و موفه تحلیل و تفسیر و علت این تنازعات را بازگوکرد.</p> <p dir="RTL">کلیدواژگان: مهدویت، عصر غیبت، صفویه، متون فقهی، متون تاریخی.</p> Since the ninth century, a rich metaphoric and ideal space has been opened for reproduction of Mahdaviyat discourse; as the main pillar of Shi&rsquo;ism. Via various sub-discourses, this discourse succeeded at marginalizing the dominant Sunni discourse. With Safavid dynasty gaining domination and hegemony, a radical strand of Mahdaviyat was organized around the nodal point of monarchy and with various nodes and signs. Concurrent with formation of this discourse, Shia intellectuals strived to push the radical strand of Mahdaviyat to the periphery via starting up Imamate Mahdaviyat with various nodes and signs, marked by Imamate as the nodal point, as well as otherizing the others. Employing Laclau and Mouffe&rsquo;s Discourse Theory, the present study seeks to examine the relevant discoursal debates and their reasons in the historical and jurisprudential texts during the early half of Safavid dynasty. مهدویت, عصر غیبت, صفویه, متون فقهی, متون تاریخی Mahdaviyat, Occultation era, Safavid, Jurisprudential texts, Historical texts. 5 35 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-73-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahboobeh Esmaeili محبوبه اسماعیلی 10031947532846001860 10031947532846001860 Yes دانشگاه الزهرا Nozhat Ahmadi نزهت احمدی 10031947532846001861 10031947532846001861 No دانشگاه الزهرا