fa بررسی ساختار دیوانی و چگونگی ادارۀ آستانه‌ ها در دورۀ صفویه تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">از جمله موضوعات قابل توجه در دورۀ صفویان، چگونگی ساختار دیوانی و ادارۀ آستانه&rlm;هاست. در این دوره، رویکرد دینی صفویان، سبب گسترش کمّی و کیفی آستانه&rlm;ها و در نتیجه پیچیدگی بیشتر ساختاری آن&rlm;ها شد. از سوی دیگر، این گسترش همراه با افزایش هزینه&rlm;های تعمیر و نگه‌داری بود که باید از منابعی تأمین می&rlm;گردید. ضرورت تأمین چنین منابعی نیز به نوبه خود، سبب گسترش موقوفات و در پی آن توسعۀ بیشتر نظام دیوانی شد. با وجود چنین تحولاتی، ساختار نظام دیوانی آستانه&rlm;های بزرگی چون مشهد، قم، ری (حضرت عبدالعظیم)، عتبات عالیات و بقعۀ اردبیل، به‌ویژه از منظر تطبیقی، در این دوره چندان مورد بررسی قرار نگرفته‌اند.</p> <p dir="RTL">بنابر آن‌چه گفته شد، این پرسش&rlm; در این‌جا مطرح است که ساختار و تشکیلات<br> دیوانی، سلسله‌مراتب متولیان و کارگزاران در هر آستانه&rlm; چگونه بوده و آستانه&rlm;ها در<br> این زمینه&rlm;ها چه تشابهات و تفاوت&rlm;هایی با هم داشته‌اند؟ از سوی دیگر، از آن‌جا که مسائل اقتصادی نیز بخشی از نظام دیوانی را تشکیل می&rlm;داد، این پرسش مطرح می&rlm;شود که کمّ و کیف عواید و مصارف آستانه&rlm;ها چگونه بود؟ بر این اساس، در پژوهش حاضر، کوشش بر این است که این&rlm;گونه مسائل، تا حد امکان با رویکردی تطبیقی بررسی شوند. بررسی پرسش&rlm;هایی از این دست، تصویری روشن‌تر از نظام دیوانی و نحوۀ ادارۀ آستانه&rlm;ها ارائه می&rlm;دهد و در عین حال، نقش و کارکرد صفویان را در این زمینه&rlm;&rlm;ها بیشتر آشکار خواهد کرد.</p> <p></p> One of the important subjects in Safavid era is to study the bureaucratic body of shrines and governing system over them that seems not have been comparatively studied yet. The Safavid&rsquo;s religious tendencies towards the holy shrines in Mashhad, Qom, Rey city, Iraq&rsquo;s holy cities and Ardabil made a great structural development in both quality and quantity of shrines. The development in turn, brought about more maintenance costs thus more funds should be provided. Providing funds in turn made the development of endowment institutional segments, however the endowments itself, put more weight on bureaucratic body. So the questions are about the form and function of such structure in each shrine as well as the systematic fund distribution among them. This research seeks the answers by applying a comparative approach to draw a clear image of safavid&rsquo;s shrines administration policy. صفویان, آستانه‌, ساختار دیوانی, متولیان و کارکنان, عواید و مصارف. Shrine, Safavids, Structural Bureaucracy, Custodians and Bureaucrats, Revenue and expenses. 59 79 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-73-9&slc_lang=fa&sid=1 AbuTalib Soltanian ابوطالب سلطانیان 10031947532846001873 10031947532846001873 Yes دانشگاه گیلان Hasan Kohansal Vajargah حسن کهنسال واجارگاه 10031947532846001874 10031947532846001874 No دانشگاه گیلان