fa تأثیر عوامل جغرافیایی در شکل‌گیری و وجه تسمیه «رشت» تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی جغرافیای تاریخی شهرها، چه به معنای تأثیر جغرافیا بر حوادث تاریخی و چه به معنای بررسی نام‌گذاری آنها، در زمرۀ پژوهش‌های تاریخی است که به مورخ کمک می‌کند با استفاده از این روش، افزون بر تحلیل داده‌های تاریخی و ارائه اطلاعات جدید، صحت و سقم برخی دیدگاه‌ها و تحقیقات مشهور را بررسی کند. در تحقیقات جدید دربارۀ تاریخ شکل‌گیری و نام‌گذاری شهر رشت، اختلاف نظر وجود دارد. به باور برخی، قدمت این شهر به آغاز دورۀ صفوی می‌رسد و بر این اساس، واژۀ &laquo;رشت&raquo; را ماده&rlm;تاریخ تأسیس آن می‌دانند.</span></span><br> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">در این نوشتار، ابتدا با استناد به منابع تاریخی و جغرافیایی، چگونگی تأسیس و شکل‌گیری شهر رشت مورد بررسی قرار می&rlm;گیرد و مشخص می&rlm;شود که برخلاف دیدگاه رایج و مشهور، رشت از آبادی‌های کهن گیلان بوده و‌ دست‌کم از قرن چهارم هجری وجود داشته است. سپس با بهره‌گیری از زبان‌شناسی، دیدگاه‌های گوناگون مورخان، جغرافی‌دانان و لغت‌نامه‌نویسان دربارۀ واژه رشت، مورد بررسی قرار می&rlm;گیرد و از میان دیدگاه‌های مطرح شده درباره وجه تسمیه این واژه، مشخص می&rlm;شود جاینامۀ رشت، برگرفته از موقعیت جغرافیایی آن بوده و ماده‌تاریخ پنداشتن آن اشتباه است.</span></span> The study of the historical geography of cities, both in terms of geography&#39;s impact on historical events and in the sense of their naming, is one of the historical studies that helps the historian by using this method, in addition to analyzing historical data and presenting new information, veracity and dilemma Check out some famous reviews and research<span dir="RTL">.</span> There is a controversy in the new research on the history of the formation and naming of Rasht city. According to some, the city dates back to the beginning of the Safavid period, and on this basis, the term Rasht is considered the matter of its founding date.<br> In this article, firstly, based on historical and geographical sources, the way of establishment and formation of the city of Rasht was investigated and it was found that contrary to the popular view, Rasht was an ancient villages of Gilan, and at least since the fourth century AH was existed. Then, using linguistics, various views of historians, geographers and dictionaries about the word Rasht were examined, and from among the views expressed on the meaning of this term, it was determined that the dynamics of Rasht was based on its geographic location, and it is incorrect to consider the date. گیلان, رشت, شهرهای اسلامی, جغرافیای تاریخی رشت, نام‌گذاری رشت Gilan, Rasht, Islamic Cities, Historical Geography of Rasht, Rasht naming 97 111 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-73-36&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad mahmoudpour محمد محمودپور 10031947532846002669 10031947532846002669 No بنیاد دائره المعارف اسلامی Neda Golijani ندا گلیجانی مقدم 10031947532846002670 10031947532846002670 No دانشگاه الزهرا Samaneh khalilifar سمانه خلیلی فر 10031947532846002671 10031947532846002671 Yes دانشگاه تهران