fa تأثیر محیط اجتماعی نیشابور بر نگارش امالی شیخ صدوق تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">بافت زمینه بر مؤلف و نگارش او اثر می‌گذارد. بررسی این اثرگذاری درباره کتاب‌های امالی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. امالی کتاب‌های حدیثی- تاریخی هستند که به‌وسیله محدث تألیف نمی‌شوند. از این‌رو عوامل محیطی مانند بافت زمینه بر گزینش، تلخیص و تأکید موضوعات آن مؤثر است. با توجه به جایگاه ویژه شیخ صدوق در میان محدثین شیعه، سفرها و تنوع موضوعی امالی ایشان، چنین رویکردی می‌تواند متضمن نتایج قابل توجهی باشد. شیوه گزینش و ارائه‌ روایات در کتاب</span></span><em><span style="font-size:11.5pt;"> امالی</span></em><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> با دیگر آثار شیخ صدوق متفاوت است. </span></span><em><span style="font-size:11.5pt;">امالی</span></em><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> در نیمه دوم قرن چهارم هجری، در ارتباط با مخاطبان عمومی شهر نیشابور مطرح شده‌است. نیشابور در آن ایام بافت مذهبی ویژه‌ای داشت. با توجه به پیش‌فرض این پژوهش در تأثیر بافت زمینه بر مؤلف و اثر، پرسش اصلی مقاله این است که محیط اجتماعی نیشابور چه تأثیری بر نگارش کتاب </span></span><em><span style="font-size:11.5pt;">امالی</span></em><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> صدوق داشته‌است؟ نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که صدوق در برگزاری مجالس املاء در نیشابور هوشمندانه به گزینش و نقل برخی روایات حدیثی- تاریخی پرداخته‌است. حضور صوفیان در گزینش روایاتی با قالب داستانی، حضور اکثریت اهل سنت و کرامیه در عدم نقل روایات چالش‌برانگیز، رشد روزافزون تشیع در انتخاب روایاتی با هدف تثبیت باورهای کلامی امامیه تأثیر داشته‌است. همچنین برجسته‌سازی جایگاه امام علی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Alaem;">7</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> به عنوان نقطه اشتراک امامیه و زیدیه به طور خاص و همه مذاهب به طور عام در</span></span><em><span style="font-size:11.5pt;"> امالی</span></em><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> شیخ صدوق تأثیرگذار بوده‌است.</span></span> Context affects the author and his writing. Consideration of this effect on Amali books has been less studied. Amali are hadith-historical books that are not compiled by a Muḥaddith. Therefore, environmental factors such as context are effective in selection, summarization and emphasis on its topics. Due to the special position of Shaykh Saduq among Shiite Amali are hadith-historical books that are not compiled by a Muḥaddith, travels, and various topics of his Amali, such this approach could have significant consequences. The method of selection and presenting narrations in Amali book is different from other works of Shaykh Saduq. Amali has been propounded in the second half of the fourth century AH in connection with general audiences of Neyshabur city. Neyshabur had a special religious context in those days. Due to the premise of this study about the effect of context on the author and the work, the main question of the article is what effect has the social environment of Neyshabur on writing Saduq Amali&rsquo;s book? Results of this study show that Saduq has cleverly selected and quoted some hadith-historical narrations in holding Amali&rsquo;s meetings in Neyshabur. The presence of Sufis in selecting narratives with story forms, the presence of the majority of Sunnis and Karramiyya in not quoting challenging narrations, and growing of Shiism had influenced in selecting narrations aiming to consolidate Imāmiyya&rsquo;s verbal beliefs. Also, highlighting the position of Imam Ali (AS) as the common point of the Imāmiyya and Zaydiyya in particular and all religions in general has been influential in Shaykh Saduq&rsquo;s Amali. امالی شیخ صدوق, تاریخ اجتماعی نیشابور, شیخ صدوق, وضع مذهبی نیشابور. Amali of Shaykh Saduq, Social history of Neyshabur, Shaykh Saduq, religious situation of Neyshabur. 5 24 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-73-103&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Navidfar محمد نویدفر mahdavi@gmail.com 10031947532846002675 10031947532846002675 No Master of Shiite History دانشگاه فردوسی مشهد Leila Najafian Razavi لیلا نجفیان رضوی najafian@um.ac.ir 10031947532846002676 10031947532846002676 Yes Assistant professor دانشگاه فردوسی مشهد Mahmoud Mahdavi Damghani محمود مهدوی دامغانی mahdavi@gmail.com 10031947532846002677 10031947532846002677 No Islamic history researcher پژوهشگر تاریخ اسلام