[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
فهرست داوران نشریه::
گزارش آماری مقالات::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
بانک ها و نمایه نامه ها
پرتال نشریات علمی و پژوهشی
پایگاه علوم استنادی جهان اسلام
پایگاه مجلات تخصصی نور

پایگاه مرکز اطلاعات جهاد دانشگاهی
پرتال جامع علوم انسانی
بانک اطلاعات نشریات کشور
google scholar
virascience
linked in
Academia
..
انجمن ایرانی تاریخ اسلام
..
پرتال جامع علوم انسانی
..
بانک اطلاعات نشرات کشور
..
پایگاه مجلات تخصصی نور
..
:: دوره 1، شماره 49 - ( بهار 1402 ) ::
جلد 1 شماره 49 صفحات 66-43 برگشت به فهرست نسخه ها
چگونگی و چرایی سرنگونی طاهریان یمن (حک. ۸۵۸- ۹۴۵)
محمد تقی سازندگی
چکیده:   (58 مشاهده)
طاهریان یمن، در قرن نهم و دهم هجری بر بخش‌های وسیعی از یمن حکمرانی کردند. حکومت بنی‌طاهر در این دوره، با حمایت از علم و دانش، هنر و معماری، در فرهنگ و تمدن یمن نقشی بی‌بدیل ایفا کردند. طاهریان با به کارگیری سیاست‌های مدبرانه و با حمایت قبایل محلی، توانستند یمن را به یکپارچگی و صلح نسبی برسانند. با این حال در دوره‌ای از حکومت، طاهریان با انبوهی از مشکلات داخلی و خارجی دست به گریبان شدند که سرانجام به فروپاشی حکومتشان انجامید. پرسش اصلی این مقاله چگونگی و چرایی سرنگونی حکومت طاهریان یمن در قرن دهم هجری است. به نظر می‌رسد ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی، نقشی اساسی در سرنگونی این حکومت ایفا کرده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع تاریخی کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده و نشان می‌دهد که افزون­بر کشمکش‌های درونی خاندان طاهر، عوامل خارجی همچون حضور زیدیان، دخالت‌های عثمانی با همراهی چرکسی‌ها و اهداف استعماری پرتغالی‌ها، از عوامل سرنگونی حکومت طاهریان یمن بوده‌است.

 
واژه‌های کلیدی: پرتغالی‌ها، زیدیه یمن، طاهریان یمن، عثمانی‌ها، ممالیک چرکسی.
متن کامل [PDF 471 kb]   (31 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/1/30 | پذیرش: 1402/4/20
فهرست منابع
1. ابراهیم، محمدکریم، «حمله العثمانیه علی عدن سنه ۹۴۵، اسبابها و نتائجها»، مجله جامعه بابل للدراسات الحضاریه و التاریخیه، ج۴، ش۲، دسامبر۲۰۱۴.
2. ابن‌الأنف، عمادالدین إدریس القرمطی، روضه الأخبار و نزهه الأسمار فی حوادث الیمن الکبار والحصون والأمصار، تحقیق محمدعلی الأکوع الحمیری، بیروت، دارالمعرفه، ۱۹۹۵.
3. ابن‌‌تغری‌ بردی‌، یوسف‌، النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره، تحقیق فهیم محمدشلتوت، جمال‌الدین شیال و ابراهیم علی طرخان، قاهره، المؤسسه المصریه العامه، ۱۹۷۲.
4. ابن‌حائک، ابومحمد حسن‌بن احمد همدانی، صفه جزیرهالعرب‌، تحقیق محمدبن علی أکوع‌، صنعاء، مکتبه الإرشاد، ۱۴۰۳.
5. ابن‌دَیبَع، أبی‌الضیا عبدالرحمن‌بن علی الشیبانی الزبیدی، الفضل المزید علی بغیه المستفید فی أخبار زبید، تحقیق محمد عیسی صالحیه، کویت، المجلس الوطنی للثقافه و الفنون و الآداب. قسم التراث العربیه، ۱۴۰۲.
6. ابن‌دَیبَع، أبی‌الضیا عبدالرحمن‌بن علی الشیبانی الزبیدی، قره‌العیون فی اخبار الیمن المیمون، تحقیق محمد الأکوع، قاهره، السلفیه، ۱۴۰۹.
7. ابن‌قاسم، یحیی‌بن حسین، غایه‌الامانی فی اخبار القطر الیمانی، تحقیق سعید عبدالفتاح عاشور و محمد مصطفی زیاده، قاهره، بی‌نا، ۱۳۸۸ق.
8. ابومُخَّرَمَه، عبدالله‌ طیب‌‌بن‌ عبدالله‌‌بن‌ احمد، قلاده النحر فی وفیات أعیان الدهر، تحقیق بوجمعه عبدالقادر مکری، بیروت، دارالمنهاج، ۱۴۲۸.
9. احمد، محمد عبدالعال، بنورسول و بنوطاهر و علاقات الیمن الخارجیه فی عهدهما، اسکندریه، دارالمعرفه، ۱۹۸۹.
10. الحجاجی، اسماعیل مصلح ابوسعید، الدوله الطاهره عوامل النهوض وأسباب السقوط، صنعاء، بی‌نا، ۲۰۱۹.
11. العمری، حسین عبدالله، الأمراء العبید والممالیک فی الیمن، بیروت، دارالفکر المعاصر، ۱۴۰۹.
12. باسورث، کلیفورد ادموند، سلسله‌های اسلامی جدید، راهنمای گاهشماری و تبارشناسی، ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران، مرکز بازشناسی اسلام و ایران، ۱۳۸۱ش.
13. بکری، محمدبن ابی سرور، الروضه المأنوسه فی أخبار مصر المحروسه، تحقیق عبدالرزاق عیسی، قاهره، المکتبه الثقافیه الدینیه، ۱۴۱۷.
14. بیرین، جاکلین إکتشاف جزیره العرب، تحقیق حمد جاسر و قدری قلعجی‌، لبنان، دارالکاتب العربی، بی‌تا.
15. حجری، محمدبن أحمدبن علی، مجموع البلدان الیمن و قبائلها، تحقیق محمدبن احمد، اسماعیل‌بن علی اکوع، صنعاء، دارالحکمه الیمانیه، ۱۴۱۶.
16. حداد، محمد یحیی، تاریخ الیمن السیاسی، قاهره، دار الوهدان، ۱968.
17. حسون، علی‌بن عبدالرحمن، تاریخ الدوله العثمانیه و علاقاتها الخارجیه، بیروت، المکتب الإسلامی، ۱۴۱۵.
18. حمزه، فؤاد، قلب جزیره العرب، ریاض، مکتبه النصر الحدیثه، ۱۹۹۳.
19. زباره، محمدبن محمدبن یحیی الحسنی الیمنی الصنعانی، خلاصه المتون فی انباء و نبلاء الیمن المیمون، صنعاء، مرکز التراث الیمنی، ۱۴۱۹.
20. زبیدی، کمال الدین موسی‌بن احمد الذوالی، تاریخ مدینه زبید، تحقیق عبدالله حبشی، صنعاء، مکتبه الإرشاد، ۲۰۰۶.
21. زرکلی، خیرالدین، الأعلام، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۹۸۹.
22. زقلمه، انور، الممالیک فی مصر، قاهره، مکتبه مدبولی، ۱۴۱۵.
23. سالم، سید عبدالعزیز، تاریخ البحریه الاسلامیه فی مصر و الشام، بیروت، موسسه شباب الجامعه، ۱۹۹۳.
24. سالم، سید مصطفی، فتح الثمانی الاول للیمن، قاهره، معهد البحوث والدراسات العریبه، ۱۹۷۸.
25. شاکر، مصطفی، موسوعه دول العالم الإسلامی و رجالها، بیروت، دار العلم للملایین، ۱۹۹۳.
26. شرف‌الدین، احمد حسین، الیمن عبر التاریخ دراسه جغرافیه تاریخیه سیاسیه شامله، صنعاء، السنه المحمدیه، ۱۹۶۴.
27. شرف‌الدین، عیسی‌بن لطف الله الحسنی، روح الروح فیما حدث بعد المائه التاسعه من الفتن والمفتوح، تحقیق ابراهیم مقحفی، صنعاء، مکتبه الام، ۱۴۲۴.
28. شهبازی، عبدالله، زرسالاران یهودی و پارسی، استعمار بریتانیا و ایران، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۹۰ش.
29. عبدالدایم، عبدالعزیز محمود، مصر فی عصری الممالیک و العثمانیین، قاهره، مکتبه نهضه الشرق، ۱۹۹۶.
30. غلامی، علی، «بررسی حمله عثمانی‌ها به یمن، دلایل، پیامدها و نتایج آن»، پژوهش‌نامه تاریخ اسلام، سال۸، ش۲۹، بهار ۱۳۹۷، ص95-113. Dor: ‎ 20.1001.1.22519726.1397.1.29.5.7
31. کبسی، محمدبن اسماعیل، الطائف السنیه فی اخبار الممالک الیمنیه، تحقیق خالد الاذرعی، صنعاء، مکتبه الجیل الجدید، ۲۰۰۵.
32. کحاله، عمر رضا، جغرافیه شبه جزیره العرب، مکه، چاپ احمدعلی، ۱۳۸۴.
33. ماجد، عبدالمنعم، تاریخ السیاسی لدوله سلاطین الممالیک فی مصر، قاهره، مکتبه المصریه، ۱۹۸۸.
34. مغلوث، سامی عبدالله، أطلس تاریخ العصر المملوکی، ریاض، مکتبه العبیکان، ۱۴۳۴.
35. مقحفی، ابراهیم احمد، معجم المُدن والقبائل الیمنیه، صنعاء، منشورات دارالحکمه، ۱۴۲۲.
36. نُهرُوالی، قطب‌الدین محمد بن علاءالدین احمد مکی، البرق الیمانی فی الفتح العثمانی (تاریخ الیمن فی القرن العاشر الهجری، مع توسع فی أخبار غزوات «الجراکسه» و «العثمانیین» لذلک القطر، ریاض، دارالیمامه، ۱۹۶۷.
37. Cassels Kay, Henry, YEMEN, Its Mediaeval History, London, E. Arnold, 1892.



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

sazandegi M T. The Downfall of the Tâheriyân of Yemen (858-945): How and why. islamhistory 2023; 1 (49) :43-66
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1397-fa.html

سازندگی محمد تقی. چگونگی و چرایی سرنگونی طاهریان یمن (حک. ۸۵۸- ۹۴۵). پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1402; 1 (49) :43-66

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1397-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 49 - ( بهار 1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 46 queries by YEKTAWEB 4657