fa نقد ادعای دوگانگی رفتار پیامبر اکرم(ص) در مکه و مدینه بر اساس فهم تنزیلی قرآن (مقاله پژوهشی) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این پژوهش به نقد یکی از چالش‌برانگیزترین برداشت‌های غربی‌ها از تاریخ صدر اسلام، یعنی دیدگاه مونتگمری وات درباره دوگانگی شخصیت رسول اکرم(ص) می‌پردازد. وات با تفکیک دوره مکی و مدنی، مدعی است که پیامبر در مکه پیام‌آور اخلاق و رحمت بود، اما در مدینه به دولتمردی سیاسی تبدیل شد که برای تحکیم قدرت به خشونت و جنگ روی آورد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیل سیر تنزیلی آیات قرآن به این ادعا پاسخ می‌دهد و نشان می‌دهد که قرآن کریم، حتی پس از هجرت و در اوج قدرت سیاسی پیامبر، تصویری منسجم، رحمانی و صلح‌محور از ایشان ارائه می‌کند. در این مطالعه، ابتدا الگوی تفسیری وات بر اساس سه اثر اصلی او محمد در مکه، محمد در مدینه و محمد: پیامبر و دولتمرد، استخراج و بازخوانی شد. سپس با تکیه‌بر ترتیب نزول آیات مرتبط با جنگ و صلح، رفتار و گفتمان قرآنی در دوره مدنی تحلیل شد. یافته‌ها در سه سطح تبیین ‌شدند: در سطح اخلاقی، ثبات صفات نرم‌خویی، رحمت و عفو حتی در اوج قدرت؛ در سطح گفتمانی، تأکید مستمر بر گفت‌وگوی نیکو، همزیستی مسالمت‌آمیز و منع تجاوز؛ و در سطح ماهوی، دفاعی‌بودن جهاد و مشروعیت آن صرفاً در برابر ظلم و تهدید. در نهایت، پژوهش نشان می‌دهد که ادعای خشونت‌طلبی یا تغییر ماهوی پیامبر در مدینه با منطق قرآنی سازگار نیست و تحلیل تنزیلی آیات، همراه با رویکرد سه‌سطحی اخلاقی، گفتمانی و ماهوی، نقدی مستدل و درون‌دینی بر انگاره‌های استشراقی وات ارائه می‌دهد و تصویری رحمانی، صلح‌محور و اخلاق‌مدار از اسلام ترسیم می‌کند.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN-GB" style="line-height:115%">This study critically examines one of the most controversial Western interpretations of early Islamic history, namely, the view of William Montgomery Watt regarding the alleged duality in the personality of the Prophet Muhammad (PBUH). By distinguishing between the Meccan and Medinan periods, Watt argues that the Prophet was a messenger of morality and compassion in Mecca but transformed in Medina into a political statesman who resorted to violence and warfare in order to consolidate power. The present study responds to this claim through an analysis based on the chronological progression of Qur&rsquo;anic revelation and demonstrates that the Holy Qur&rsquo;an, even after the Hijrah and during the height of the Prophet&rsquo;s political authority, presents a coherent, compassionate, and peace-oriented image of him. In this research, Watt&rsquo;s interpretive framework was first extracted and reexamined on the basis of his three major works, Muhammad at Mecca, Muhammad at Medina, and Muhammad: Prophet and Statesman. Subsequently, relying on the chronological order of revelation of Qur&rsquo;anic verses related to war and peace, the conduct and Qur&rsquo;anic discourse of the Medinan period were analyzed. The findings were explained at three levels. At the ethical level, they reveal the continuity of such qualities as gentleness, mercy, and forgiveness even at the height of political power. At the discursive level, they demonstrate a persistent emphasis on constructive dialogue, peaceful coexistence, and the prohibition of aggression. At the substantive level, they show that jihad was fundamentally defensive in nature and considered legitimate only in response to oppression and threat. Ultimately, the study concludes that the claim of the Prophet&rsquo;s inclination toward violence or a fundamental transformation of his character in Medina is incompatible with the Qur&rsquo;anic worldview. A revelation-oriented analysis of the verses, combined with a three-dimensional ethical, discursive, and substantive approach, provides a reasoned internal critique of Watt&rsquo;s orientalist assumptions and presents Islam as a religion grounded in mercy, peace, and moral values.</span><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="line-height:115%"></span></span></span></span></div> پیامبر(ص), جنگ‌خواهی, خشونت, صلح, قرآن کریم, مونتمگری وات. Prophet Muhammad (PBUH), Militarism, Violence, Peace, Holy Qur’an, Montgomery Watt. 5 24 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-703-3&slc_lang=fa&sid=1 Yaqub Tabesh یعقوب تابش y.tabesh@hsu.ac.ir 10031947532846005115 10031947532846005115 Yes Associate Professor, Department of Shi'a History, Hakim Sabzevari University دانشگاه حکیم سبزواری Farzad Dehghani فرزاد دهقانی f.dehghani@hsu.ac.ir 10031947532846005116 10031947532846005116 No Associate Professor, Department of Quranic Sciences and Hadith, Hakim Sabzevari University دانشگاه حکیم سبزواری