[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1، شماره 24 - ( زمستان 1395 ) ::
جلد 1 شماره 24 صفحات 97-121 برگشت به فهرست نسخه ها
تصاویر منقوش یأجوج ‌و ‌مأجوج در اسکندرنامۀ خمسه ‌نظامی و میزان همخوانی آن با روایات اسلامی و گزارش‌های تاریخی (مطالعه موردی عصر ناصری)
مصطفی لعل شاطری، علی ناظمیان فرد
دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده:   (3487 مشاهده)
از جمله مضامین مندرج در قرآن کریم، ماجرای ذوالقرنین و ساخت سدی برای رهایی مردم مجاورِ آن از تهاجم قوم یأجوج و مأجوج است؛ قومی که در طول تاریخ با انبوهی از افسانه‌ها و اسطوره‌ها به ‌متون هنری، ادبی و تفسیری راه یافتند. مسئله مورد بحث در این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی تبیین می‌شود، میزان تطبیق تصاویر موجود در کتب چاپ ‌سنگی عصر ناصری (1313-1264ق) از این قوم، به‌ویژه خمسه‌نظامی در بخش اسکندرنامه، با گزارش‌های تاریخی و روایات اسلامی است. یافته‌ها حاکی از آن‌اند که یأجوج و مأجوج در تصویرنگاری این عصر در قالب انسان‌هایی متفاوت از لحاظ شکل ظاهری و از نظر توانمندی و تأثیرگذاری‌ در عالم، با سایر آدمیان ترسیم شده‌اند. چنین موجوداتی با تصاویری از قبیل انسان ـ جانور، یا انسان‌هایی با شکل ظاهری اعجاب‌آور از قبیل بسیار زشت‌رو‌، ترسناک و گاه با جسمی کوچک یا بسیار بزرگ و اغلب در پشت سد مصور شده‌اند که تا حد زیادی با توصیفات گزارش‌های تاریخی و روایات اسلامی انطباق دارند. در این بین گاه تفاوت‌هایی جزئی در تصاویر دیده می‌شود که آن را می‌توان تا حد زیادی برگرفته از برداشت‌های ذهنی نقاشان از پیش متن (شامل گزارش‌های تاریخی و روایی) و در گام بعد به دلیل تأثیر باورهای غالب بر جامعه و خوانشی هرمنوتیکی دانست.
 
واژه‌های کلیدی: ذوالقرنین، یأجوج و مأجوج، چاپ ‌سنگی، عصر ناصری، اسکندرنامۀ‌ خمسه‌نظامی
متن کامل [PDF 3466 kb]   (46725 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1396/8/20 | پذیرش: 1396/8/20


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

lal shateri M, nazemian fard A. Painted pictures of Gog and Magog in Eskandar-nameh and its conformity with Islamic narratives and historical reports: A case study of Naseri era. پژوهشنامه تاریخ اسلام. 2016; 1 (24) :97-121
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-330-fa.html

لعل شاطری مصطفی، ناظمیان فرد علی. تصاویر منقوش یأجوج ‌و ‌مأجوج در اسکندرنامۀ خمسه ‌نظامی و میزان همخوانی آن با روایات اسلامی و گزارش‌های تاریخی (مطالعه موردی عصر ناصری). پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1395; 1 (24) :97-121

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-330-fa.html



دوره 1، شماره 24 - ( زمستان 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4319