[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1، شماره 31 - ( پاییز 1397 ) ::
جلد 1 شماره 31 صفحات 120-99 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی تحلیلی تأثیرگذاری نهاد ولیعهدی در تضعیف حاکمیت خلفای عباسی؛ مطالعۀ موردی سال‌های 232 تا 334ق
محمد محمدپور، محسن بهرام نژاد، حسن مجربی، شیوا صفوی
دانشگاه تربیت مدرس
چکیده:   (1451 مشاهده)
نهاد ولایتعهدی از مهم‌ترین نهادهای تأثیرگذار در دستگاه خلافت عباسیان به شمار می‌رفت. در دورۀ دوم عباسیان (232-334ق)، برخلاف دورۀ اول (132-232ق) که نهاد ولیعهدی در آن تا حدود زیادی مستقل عمل می‌کرد، شکوه و عظمت این نهاد در تأثیرگذاری بر افزایش قدرت خلافت از بین رفت. یافته‌های مسئلۀ پژوهش حاضر، که با روش توصیفی-تحلیلی درصدد بررسی نقش نهاد ولایتعهدی در تضعیف نهاد خلافت در دورۀ دوم عباسیان است، نشان می‌دهد که در درجۀ اول، هویت‌بخشی به جایگاه ولایتعهدی، که در دورۀ اول عباسی منجر به قدرتگیری و عظمت دستگاه خلافت می‌شد، در دورۀ دوم خلاف عباسی، به‌علت تسلط ترکان بر نهاد ولایتعهدی، که منجر به بروز ولیعهدانی سست‌عنصر و ضعیف ‌شد، باعث تضعیف آن گشت. ترکان ولیعهدانی گزینش‌شده و کم‌سن‌وسال، فاقد شجاعت و دلاوری، و ضعیف را با هدف تسلط بر آن‌ها، برمی‌کشیدند. علاوه بر ترکان، برخی از زنان دربار نیز، به‌علت رشد ولیعهد در حرم، که محیطی زنانه بود، با ترکان در تسلط بر ولیعهدان رقابت داشتند. مادران ولیعهدان نقش زیادی در رسیدن آن‌ها به خلافت ایفا می‌کردند و با تسلطی که از قبل بر آن‌ها داشتند، نقش مهمی در ادارۀ امور بازی می‌کردند و به‌ا‌ین‌ترتیب، از ایفای نقش اصلی خلیفه، که رسیدگی به امور بود، مانع می‌شدند. نمونۀ بارز این مسئله دخالت سیده‌شغب، مادر المقتدر عباسی، در ادارۀ امور در رقابت با ترکان در دورۀ مقتدر بود. مجموع عوامل یادشده باعث شد تا نهاد ولایتعهدی در دورۀ دوم عباسی به‌جای قدرت‌بخشی به حاکمیت خلافت عباسی، باعث تضعیف آن بشود.
واژه‌های کلیدی: عباسیان، خلافت، ولیعهدی، ترکان، زنان.
متن کامل [PDF 2202 kb]   (379 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/8/13 | پذیرش: 1398/8/13


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohammadpour M, BahramNezhad M, Mojarabi H, Safavi S. Analytical study of the effect of crown prince's position on weakening the rule of Abbasid caliphate (case study of the years 232 to 334 AH) . پژوهشنامه تاریخ اسلام. 2018; 1 (31) :99-120
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-739-fa.html

محمدپور محمد، بهرام نژاد محسن، مجربی حسن، صفوی شیوا. بررسی تحلیلی تأثیرگذاری نهاد ولیعهدی در تضعیف حاکمیت خلفای عباسی؛ مطالعۀ موردی سال‌های 232 تا 334ق . پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1397; 1 (31) :120-99

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-739-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 31 - ( پاییز 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.03 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4343