fa آسیب‌های کاربست قاعده تسامح در استفاده از احادیث تاریخی تخصصي Special پژوهشي Research تاریخ‌نگاری اسلامی جزئی از حدیث‌نگاری بوده‌است. حدیث براساس قواعد سنجش حدیث در طول تاریخ، توسط محدثان ضبط و تدوین شده‌است. از نظر متن و سند، روایات به دو دسته صحیح و ضعیف تقسیم می‌شوند، از این‌رو برای کشف حقایق تاریخ روایی تنها باید از گزاره‌های معتبر استفاده کرد. تأسیس قاعده تسامح در ادله سنن بر مبنای حذف شرایط حجیت خبر واحد و تسرّی آن در روایات غیرفقهی از جمله تاریخی، موجب آسیب‌هایی در تاریخ‌نگاری شده‌است. این نوشتار برای بررسی آسیب‌های کاربست قاعده تسامح در روایات تاریخی، با روش توصیفی- تحلیلی و با نقد درونی و بیرونی برخی روایات تاریخی، نشان داده است که به سبب کاربست قاعده تسامح، جعل، دخل و تصرف، تردید و وهن به روایات تاریخی و به تبعِ آن در پژوهش‌های تاریخی راه یافته است.<p style="font-style: normal; text-align: justify;"></p> Islamic historiography had been a part of writing hadith. Hadith has been recorded by narrators during history based on the rules of measuring hadith. Narrations are divided into two categories of correct and weak in terms of text and document. Therefore, only valid propositions should be used to discover the facts of the history of narration. The establishment of the rule of tolerance in the arguments of the Sunnah based on the elimination of the conditions of the authority of the single news and by extending to non-jurisprudential narrations, including historical ones, has caused damages in historiography. To consider damages of applying the rule of tolerance in historical narrations, this article with a descriptive-analytical method and by internal and external criticism of some historical narrations, indicated that application of the rule of tolerance caused forgery, manipulation, and doubt in historical narrations and, consequently, in historical researches. آسیب‌شناسی تاریخ‌نگاری, تاریخ‌نگاری روایی, جعل حدیث, حدیث و تاریخ, قاعده تسامح. Pathology of historiography, Narrative historiography, Hadith forgery, Hadith and history, The tolerance Rule. 5 26 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-73-110&slc_lang=fa&sid=1 Akram Jafari اکرم جعفری mohammadmoein6@gmail.com 10031947532846002906 10031947532846002906 Yes PhD student. Department of Quran and Hadith science, Payame Noor University دانشگاه پیام نور Mahin Sharifi Esfahani مهین شریفی اصفهانی msharifi29@yahoo.com 10031947532846002907 10031947532846002907 No Assistant professor, Department of Quran and Hadith science, Payame Noor University دانشگاه پیام نور Alireza Delafkar علیرضا دل افکار delafkar@pnu.ac.ir 10031947532846002908 10031947532846002908 No Associate professor, Department of Quran and Hadith science, Payame Noor University دانشگاه پیام نور محمد صدری smsadri@pnu.ac.ir 10031947532846002909 10031947532846002909 No Associate professor, Department of Jurisprudence and Law, Payame Noor University دانشگاه پیام نور