fa تأثیر دولت‌های صفوی و عثمانی بر تحولات مذهبی کردستان تخصصي Special پژوهشي Research <span style="letter-spacing:0pt;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">تحولات مذهبی در کردستان عصر صفوی با دیگر نقاط ایران متفاوت بود. مسئله اصلی پژوهش این است که ظهور دولت صفوی و مناقشات این دولت با عثمانی چه تأثیری بر بافت مذهبی کردستان داشته است؟ این پژوهش به شیوه توصیفی ـ تحلیلی نشان داده است که </span></span></span><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">رشد طریقت‌های صوفیانه </span></span></span><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">درکردستان</span></span></span><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;"> پیش از دوره صفوی موجب </span></span></span><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">روند رو به رشد تشیع در این منطقه شده‌است، به طوری‌که کردستان با مذهبِ غالبِ شافعی، مانند سایر نواحی اطراف به تشیع گرایش پیدا کرد. </span></span></span><span style="letter-spacing:0pt;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">اما برخورد قهری صفویه با طوایف کرد این روند تاریخی را متوقف کرد. کردها به سبب سیاست مذهبی صفویان، از تشیع فاصله گرفته و بر مذهب شافعی ثابت قدم&shy; شدند. به ویژه اینکه کردستان در آن ایام از حمایت دولت عثمانی که به دنبال ایجاد حائل مذهبی با رقیب شیعی خود بود، برخوردار شد. تغییر سیاست جانشینان شاه اسماعیل در قبال طوایف کرد، در گرایش برخی قبایل به ویژه در جنوب کردستان به تشیع تاثیرگذار بود. این تأثیرگذاری، نقش مخرب اقدامات شاه اسماعیل را در دور کردن کردها از تشیع آشکار می‌سازد</span></span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span> Religious developments in Kurdistan in the Safavid period were different from other parts of Iran. The main issue of this research is what was the effect of the rise of the Safavid government and its conflicts with the Ottomans on the religious texture of Kurdistan. Using the analytical-descriptive method, findings indicate that the growth of Sufi sects in Kurdistan before the Safavid period has led to the growth of Shiism in this region, so that Kurdistan just as other surrounding areas turned to Shiism with the predominant Shafi&#39;i religion. But, the Safavid coercion against the Kurdish tribes stopped this historical process. Due to the Safavid religious policy, the Kurds distanced from the Shiite jurisprudence and became steadfast in the Shafi&#39;i religion. Especially, during that time, Kurdistan was supported by the Ottoman government, which sought to establish a religious barrier with its Shiite enemy. The change in the policy of Shah Ismail&#39;s successors towards the Kurdish tribes was influential in attracting the attention of some tribes, especially in the southern regions, which reveals the destructive role of Shah Ismail&#39;s actions in distancing the Kurds from Shiism. تشیع, کردستان, صفویه, عثمانی, مذهب در عصر صفوی, مذهب شافعی. Shiite, Kurdistan, Safavid, Ottoman, religion in Safavid period, Shafiʽi religion. 91 108 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-73-114&slc_lang=fa&sid=1 Behzad Mafakheri بهزاد مفاخری behzadm1005@gmail.com 10031947532846002915 10031947532846002915 Yes PhD of Islamic history, Tehran University of Islamic Denominations دانشگاه مذاهب اسلامی تهران Ahmad Reza Khezri احمدرضا خضری akhezri@ut.ac.ir 10031947532846002916 10031947532846002916 No Professor, University of Tehran دانشگاه تهران Osman Yousefi عثمان یوسفی maedeh856@gmail.com‏ 10031947532846002917 10031947532846002917 No Assistant professor, Sanandaj University of Islamic Denomination دانشگاه مذاهب اسلامی سنندج