fa جایگاه اجتماعی و میراث علمی خاندان خسروی در همدان (مقاله مروری) تخصصي Special مروری Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">خاندان خسروی یکی از خاندان‌های علمی و مذهبی ساکن در همدان، نقشی محوری در پیوند میان دانش دینی و طب سنتی ایفا کرده است. این پژوهش با هدف بررسی تداوم هویت دوگانه حکیم-روحانی و تبیین سازوکارهای حفظ اقتدار علمی و اجتماعی این خاندان در دوره گذار به پزشکی </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">مدرن</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">انجام شده&shy;است. پرسش اصلی این پژوهش چگونگی حفظ جایگاه این خاندان در دو حوزه دین و طب است. به&shy;نظر می‌رسد انتقال درون‌خانوادگی دانش، انطباق با ساختارهای نهادی نو و ترکیب اعتبار مذهبی با صلاحیت علمی برای تقویت اعتماد عمومی در حفظ جایگاه دینی و علمی این خاندان مؤثر بوده&shy;است. این پژوهش با روش کیفی و بر اساس متون طبی، اسناد خانوادگی، مصاحبه‌های شفاهی و منابع آرشیوی انجام شده&shy;است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اقتدار خاندان بر پایه انتقال دانش، مشروعیت‌یابی نهادی و اعتماد اجتماعی ناشی از پیوند میراث مذهبی و مهارت پزشکی پایدار مانده است. این الگو بیانگر تعامل سازنده سنت و تجدد در ایران است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%">The Khosravi family, one of the scholarly and religious families residing in Hamadan, played a pivotal role in linking religious knowledge with traditional medicine. This study was conducted to examine the continuity of the family&#39;s dual identity as physician-clerics and to explain the mechanisms through which they preserved their scientific and social authority during the transition to modern medicine. The principal research question concerns how this family maintained its position in both the religious and medical spheres. It appears that the intergenerational transmission of knowledge within the family, adaptation to emerging institutional structures, and the combination of religious credibility with scientific competence to strengthen public trust were instrumental in preserving the family&#39;s religious and scholarly status. This research employs a qualitative approach based on medical texts, family documents, oral interviews, and archival sources. The findings indicate that the family&#39;s authority endured through knowledge transmission, institutional legitimization, and social trust derived from the integration of religious heritage and medical expertise. This pattern reflects a constructive interaction between tradition and modernity in Iran.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span></span></span></span></div> تاریخ پزشکی همدان, حکیم, خاندان خسروی, دین و درمان, طب سنتی History of Medicine in Hamadan, Physician, Khosravi Family, Religion and Healing, Traditional Medicine 108 128 http://journal.isihistory.ir/browse.php?a_code=A-10-1-163&slc_lang=fa&sid=1 Behrouz Shourcheh بهروز شورچه 10031947532846005083 10031947532846005083 No Assistant Professor of the History of Islamic Nations' Culture and Civilization, Department of Islamic Studies, Hamadan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی همدان Reza Karami رضا کرمی r.karami6969@gmail.com 10031947532846005084 10031947532846005084 Yes PhD Student in the History of Islamic Iran, Kharazmi University, Tehran, Iran; Research Expert, Museum of Medical History of Hamadan Province دانشگاه خوارزمی