[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
فهرست داوران نشریه::
گزارش آماری مقالات::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
بانک ها و نمایه نامه ها
..
انجمن ایرانی تاریخ اسلام
..
پرتال جامع علوم انسانی
..
بانک اطلاعات نشریات کشور
..
پایگاه مجلات تخصصی نور
..
ویراساینس
..
:: دوره 1، شماره 60 - ( زمستان 1404 ) ::
جلد 1 شماره 60 صفحات 17-1 برگشت به فهرست نسخه ها
مفهوم «مردم» و حقوق آنان در سیاست‌نامه‌های پارسی ایران (در گذر از عصر ساسانی به دوره اسلامی) (مقاله پژوهشی)
یعقوب خزائی*
چکیده:   (8 مشاهده)
مردم در متون سیاست­نامه­ای واجد مدلولات متعددی است؛ در یک تاویل و مطابق الگوی راعی-رعیتی نمی‌شود تشخصی برای مردم قائل شد. در این الگوی مردم به­مثابه «عوام کالانعام» و «رمه­های چوپانان» هیچ­گونه حقی در برابر «راعی» ندارند و لذا پادشاهی و مقام راعی در این نظرگاه معنایی مطلق به خود می­گیرد. ولی طبق تأویل دیگری شاید بتوان از شأن مردم در سیاست­نامه­ها سخن گفت. ایده مقاله کنونی بر این فرض استوار است که مفهوم مردم صاحب حق برخلاف مدل راعی-رعیتی، در لابلای برخی متون پنهان بوده­ و سعی مقاله حاضر این است که برخی معانی پس زده شده را ردیابی می­کند. در این انگاره فرض نهاد پادشاهی به­مثابه امری مطلق که بدون مردم هویت پیدا می­کند، فاقد معنا تلقی شده­است. بر بنیاد مقاله حاضر روشن می­شود که برخلاف نظریه راعی-رعیتی، پادشاه خود را در برابر مردم مسئول می­دانسته و از جهت مهیا ساختن کار برای آنان، برقراری عدالت، و جلب رضایت آحاد مردم مورد اندرز قرار گرفته است به­طوری که «بیکاری» مردم می­توانست موجبات سقوط فرمانروایی را در پی داشته باشد.
 
واژه‌های کلیدی: زن، سیاست نامه، عدالت، کار و بیکاری، مردم
متن کامل [PDF 592 kb]   (9 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/7/4 | پذیرش: 1404/9/10
فهرست منابع
1. الارجانی، فرامرز بن خداداد (1338ش). سمک عیار. تصحیح پرویز ناتل خانلری. تهران: دانشگاه تهران.
2. الهیاری، فریدون (1381ش). «قابوس نامه عنصر المعالی و جریان اندرزنامه نویسی سیاسی در ایران دوره اسلامی». پژوهش‌های تاریخی. دوره2. شماره 31 و 30. پاییز و زمستان. ص142ـ 125.
3. ابن ندیم (1366ش). الفهرست. ترجمه محمد رضا تجدد. تهران: امیرکبیر.
4. اندرزنامه های پهلوی (1316/1899). بمبئی: بی‌نا.
5. اندرز خسروقبادان (1326ش). ترجمه و حواشی محمد کیوان پور مکری. تهران: چاپخانه پاکتچی.
6. تفضلی، احمد (1376ش). تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن.
7. حمزه اصفهانی (1367ش). تاریخ پیامبران و شاهان. ترجمه جعفر شعار. تهران: امیر کبیر.
8. خواجه نصیر الدین طوسی (1356ش). اخلاق ناصری. تصحیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری. تهران: خوارزمی.
9. خواجه نظام الملک طوسی(1383ش و 1380ش). سیاست نامه (سیرالملوک). به اهتمام هیوبرت دارک. تهران: علمی و فرهنگی.
10. دوانی، جلال الدین (1318). اخلاق جلالی. لکهنو: بی‌نا.
11. رازی، نجم الدین ابوبکر (1383ش). مرصاد العباد. به اهتمام محمد امین ریاحی. تهران: علمی و فرهنگی.
12. دلیر، نیره (1393ش) «گفتمان رعیت و راعی در نظام اندرزنامه‌ای دوره اسلامی». جستارهای سیاسی معاصر. سال 5، شماره 3، ص82 ـ62.
13. سعدی شیرازی، مشرف الدین مصلح (1381ش الف). بوستان. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی.
14. سعدی شیرازی، مشرف الدین مصلح (1381ش ب). گلستان سعدی. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی.
15. عباسقلی خان کاشانی (1386ش). «سلوک و ملوک مظفری». سیاست نامه‌های قاجاری. تصحیح غلامحسین زرگری نژاد. تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
16. صفا، ذبیح الله 1363ش). تاریخ ادبیات ایران. جلد سوم بخش دوم. تهران: فردوسی.
17. طباطبایی، سید جواد (1375ش). خواجه نظام الملک. تهران: طرح نو.
18. ظهیری سمرقندی، محمد بن علی (1381ش). سندباد نامه. تصحیح محمد باقر کمال الدینی. تهران: میراث مکتوب.
19. ظهیری سمرقندی، محمد بن علی (1349ش). اغراض السیاسیه فی اعراض الریاسیه. تصحیح جعفر شعار. تهران: دانشگاه تهران.
20. عقیلی، سیف الدین (1377ش). آثار الوزراء، تصحیح میرجلال الدین حسینی ارموی. تهران: اطلاعات.
21. عنصرالمعالی، کیکاوس بن اسکندر (1379ش). قابوس نامه. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: علمی و فرهنگی.
22. عوفی، سدید الدین محمد (1363ش). جوامع الحکایات و لوامع الروایات. تصحیح جعفر شعار. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
23. عهد اردشیر (بی‌تا). پژوهنده عربی احسان عباس. ترجمه محمد علی امام شوشتری. تهران: انجمن آثار ملی .
24. غزالی، ابوحامد محمد (1351ش) نصیحت الملوک. تصحیح جلال الدین همایی. تهران: انجمن آثار ملی.
25. فرائد السلوک (1368ش). تصحیح عبدالوهاب نورانی وصال و غلامرضا افراسیابی. تهران: پاژنگ.
26. مجتبائی، فتح الله (1352ش). شهر زیبای افلاطون و شاهی آرمانی در ایران باستان. تهران: انجمن فرهنگ ایران باستان.
27. محمدی ملایری، محمد (1374ش). فرهنگ ایرانی. تهران: توس.
28. مقدم، سعید (1393ش). «بررسی روش شناسی بنیادین سیاست نامه در دوره میانه». معرفت فرهنگی و اجتماعی. سال 5، شماره 4، ص25ـ 44.
29. نامه تنسر (بی تا). تصحیح مجتبی مینوی و محمد اسماعیل رضوانی. بی‌جا: بی‌نا.
30. نصر الله منشی (1381ش). کلیله و دمنه. تصحیح مجتبی مینوی. تهران: امیرکبیر.
31. وراوینی ، سعد الدین (1387ش). مرزبان نامه. به کوشش خلیل خطیب رهبر. تهران: صفیعلیشاه.


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

khazaei Y. The Concept of “the People” and Their Rights in Persian Political Advice Literature of Iran: From the Sasanian Era to the Islamic Period. islamhistory 2025; 1 (60) :1-17
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1574-fa.html

خزائی یعقوب. مفهوم «مردم» و حقوق آنان در سیاست‌نامه‌های پارسی ایران (در گذر از عصر ساسانی به دوره اسلامی) (مقاله پژوهشی). پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1404; 1 (60) :1-17

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1574-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 60 - ( زمستان 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 48 queries by YEKTAWEB 4766