[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
فهرست داوران نشریه::
گزارش آماری مقالات::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
بانک ها و نمایه نامه ها
..
انجمن ایرانی تاریخ اسلام
..
پرتال جامع علوم انسانی
..
بانک اطلاعات نشریات کشور
..
پایگاه مجلات تخصصی نور
..
ویراساینس
..
:: دوره 1، شماره 60 - ( زمستان 1404 ) ::
جلد 1 شماره 60 صفحات 71-50 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر تصوف زکریای ملتانی بر گسترش اسلام و تصوف در شبه قاره هند (مقاله ترویجی)
عادل مقدادیان* ، کلثوم اختر
چکیده:   (7 مشاهده)
زکریای ملتانی (566-666) از عارفان برجسته و مؤسس شاخه ملتانیه سلسله سهروردیه در شبه قاره هند است. او نقش محوری در گسترش اسلام و تصوف در آن منطقه ایفا کرد. این مقاله با رویکردی تحلیلی-تاریخی، تأثیر عقاید صوفیانه او را در شبه قاره بررسی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که موفقیت زکریا در پنج عامل اصلی ریشه داشت: نسب هاشمی و قریشی که موجب مشروعیت و محبوبیت او شد؛ ثروت و نگاه اقتصادی هوشمندانه که صرف رفاه مردم و حفاظت از ملتان در برابر مغولان شد؛ نظام آموزشی منحصربه‌فرد و مدرسه‌ای که علوم دینی را با فنون تجارت و خطابه تلفیق می‌کرد؛ سیاست‌ورزی اخلاقی و ارتباط با حاکمان بدون آلوده شدن به ظلم؛ و سرانجام شخصیت عرفانی و خودسازی که به او «تصرف ولایی» در دل­ها بخشید. زکریا با تأسیس خانقاه و مدرسه علمیه در ملتان، شبکه‌ای منسجم از مبلّغان- تاجران ایجاد کرد که در نقاط دورتر نیز گسترش یافت. تأثیر عقاید او چنان بود که ملتان به «مدینه الاولیاء» شهرت یافت و پیروانش قرن‌ها به تبلیغ اسلام پرداختند. این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و تذکره‌های صوفیانه، نشان می‌دهد که سرّ توفیق زکریا در «نظام‌سازی» و ارائه الگویی از تصوف اجتماعی همراه با شریعت‌مداری بود. این پژوهش مبتنی­بر نظریه بوردیو/ استارک، با بررسی تاریخی علل گسترش تصوّف ملتانی، این توفیق را حاصل یک بازاریابی دینی می‌داند.
واژه‌های کلیدی: تصوّف، زکریای ملتانی، سهروردیه، شبه قاره هند، ملتان
متن کامل [PDF 673 kb]   (7 دریافت)    
نوع مطالعه: ترویجی | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/6/10 | پذیرش: 1404/9/25
فهرست منابع
1. آریا، غلامعلی (1382ش). طریقه چشتیه در هند و پاکستان. تهران: زوار.
2. ابن بطوطه، محمد بن عبدالله (1376ش). سفرنامه. ترجمه محمدعلی موحد. تهران: آگه.
3. اسحاق، بدرالدین (بی‌تا). اسرارالاولیا. کانپور: نولکشور.
4. اکرام، محمد (1990). آب کوثر. لاهور: فیروز.
5. بیرونی، ابوریحان (1363ش). تحقیق ماللهند. ترجمه منوچهر صدوقی‌سها. تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی.
6. تاراچند (1374ش). تأثیر اسلام در فرهنگ هند. ترجمه علی پرنیا و عزالدین عثمانی. تهران: پاژنگ.
7. جامی، عبدالرحمان (1386ش). نفحات الانس. تصحیح محمود عابدی. تهران: سخن.
8. جمالی، حامد بن فضل‌الله (1989). سیرالعارفین. ترجمه ایوب قادری. لاهور: اردو شانس بورد.
9. چودری، محمد شریف (1349ش). «با ما به ملتان بیایید». ماهنامه هلال، شماره 106. آذر. ص19-27.
10. حسن بخش، مخدوم حسن (1327ش). انوار غوثیه. لاهور: مطبع عام.
11. حسن دهلوی، امیر (1302ش). فوایدالفواد. لکهنو: نولکشور.
12. حسنی، عبدالحی (1366ش). نزهه الخواطر. حیدرآباد: دائره المعارف عثمانیه.
13. دهلوی، شیخ نظام‌الدین اولیا (1966). ملفوظات. لاهور: ملک سراج‌الدین.
14. دهلوی، عبدالحق محدث (1383ش). اخبارالاخیار. تصحیح علیم اشرف‌خان. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
15. رضوی، سید اطهر عباس (1380ش). تاریخ تصوف در هند. ترجمه منصور معتمدی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
16. زیدی، شمیم محمود (1353ش). احوال و آثار شیخ بهاءالدین زکریا. راولپندی: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
17. زرین‌کوب، عبدالحسین (1362ش). ارزش میراث صوفیه. تهران: امیرکبیر.
18. سهروردی، شهاب‌الدین ابوحفص (1372ش). عوارف المعارف. ترجمه ابومنصور اصفهانی. تهران: علمی و فرهنگی.
19. سیدین، علی (1387ش). پیشمینه پوشان. تهران: نی.
20. شبانه، رضیه (بی‌تا). شیخ الاسلام بهاءالدین زکریا ملتانی سهروردی. بی‌جا: بی‌نا.
21. شیمل، آنه ماری (1374ش). ابعاد عرفانی اسلام. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: فرهنگ اسلامی.
22. شیمل، آنه ماری (1376ش). تبیین آیات خداوند. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
23. صافی، قاسم (1387ش). «مقام لعل شهباز قلندر عارف و سخنور فارسی در سند». فصلنامه پژوهش‌های ادب عرفانی، دوره2. شماره1. خرداد. ص39-60.
24. صفا، ذبیح‌الله (1353ش). تاریخ ادبیات در ایران. تهران: امیرکبیر.
25. عزیزاحمد (1366ش). تاریخ تفکر اسلامی در هند. ترجمه نقی لطفی و محمدجعفر یاحقی. تهران: کیهان.
26. عراقی، فخرالدین (1336ش). کلیات. مقدمه و تصحیح سعید نفیسی. تهران: سنایی.
27. فرشته، محمد قاسم (1281ش). تاریخ فرشته. کانپور: نولکشور.
28. لاهوری، غلام سرور (1414). خزینه الاصفیاء. ترجمه محمد ظهیرالدین. لاهور: مکتبه نبویه.
29. مجتبایی، فتح‌الله (1389ش). پیوندهای فرهنگی ایران و هند در دوره اسلامی. ترجمه ابوالفضل محمودی. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه.
30. ملتانی، بهاءالدین زکریا (1999). الاوراد. ترجمه محمد میان صدیقی. لاهور: تصوف فاندیشن.
31. نجفی، مرتضی (1341ش). تاریخ و فرهنگ ملتان. تهران: بی‌نا.
32. نوشاهی، عارف (1378ش). «عوارف المعارف در شبه قاره». فصلنامه معارف، دوره16. شماره2. آبان. ص75-81.


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Meghdadian A, Akhtar K. The Impact of Zakariya Multani’s Sufism on the Expansion of Islam and Sufism in the Indian Subcontinent. islamhistory 2025; 1 (60) :50-71
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1575-fa.html

مقدادیان عادل، اختر کلثوم. تأثیر تصوف زکریای ملتانی بر گسترش اسلام و تصوف در شبه قاره هند (مقاله ترویجی). پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1404; 1 (60) :50-71

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1575-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 60 - ( زمستان 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.21 seconds with 46 queries by YEKTAWEB 4766