[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
فهرست داوران نشریه::
گزارش آماری مقالات::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
بانک ها و نمایه نامه ها
..
انجمن ایرانی تاریخ اسلام
..
پرتال جامع علوم انسانی
..
بانک اطلاعات نشریات کشور
..
پایگاه مجلات تخصصی نور
..
ویراساینس
..
:: دوره 1، شماره 59 - ( پاییز 1404 ) ::
جلد 1 شماره 59 صفحات 111-98 برگشت به فهرست نسخه ها
اقدامات پیامبر(ص) در فتح مکه و اثرات آن بر وحدت اسلامی (مقاله مروری)
محمد کشاورز بیضایی*
چکیده:   (24 مشاهده)
فتح مکه در سال هشتم هجری یکی از مهم­ترین و حساس­ترین رویدادهای تاریخ اسلام است که اثرات آن محدود به حوزه نظامی یا سیاسی نبوده، بلکه به دگردیسی عمیقی در ساخت قدرت، نظم اجتماعی و الگوهای وحدت و همگرایی در شبه‌جزیره عربستان، منجر شد. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که این رخداد تاریخی چگونه توانست جامعه‌ای مبتنی­بر تفرقه و منازعات فرساینده و خونین قبیله‌ای، نیز فقدان اقتدار مرکزی و مشروعیت‌های پراکنده را به سوی وحدت و انسجام سیاسی و اجتماعی و شکل‌گیری هویت فراگیر امت، سوق دهد. این جستار، با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه­بر منابع دست اول و معتبر تاریخ اسلام و با تحلیل علّی وقایع، تبیین سازوکارهای تحقق وحدت و همگرایی اجتماعی پس از فتح مکه را در کانون توجه خود قرار داده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که سیاست عفو عمومی، فروپاشی نظام شرک در مکه، اجتناب از غارتگری، بیعت با مردان و زنان نومسلمان، تثبیت مرجعیت سیاسی و دینی پیامبر اسلام(ص) و تغییر منطق قدرت از غلبه قبیله‌ای به اقتدار مشروع، نقش بنیادینی در انسجام اجتماعی و وحدت سیاسی شبه‌جزیره ایفا کرده است. همچنین نشان می­دهد فتح مکه الگویی تاریخی از مدیریت تعارض، بازسازی اعتماد اجتماعی و ایجاد انسجام پایدار ارائه می‌دهد که افزون­بر اهمیت تاریخی، می­تواند واجد ظرفیت‌های کاربردی برای تحلیل بحران‌های اجتماعی و سیاسی در جوامع متکثر معاصر نیز باشد
 
واژه‌های کلیدی: پیامبر اسلام(ص)، تاریخ اسلام، شبه‌جزیره عربستان، فتح مکه، وحدت اسلامی.
متن کامل [PDF 609 kb]   (17 دریافت)    
نوع مطالعه: مروری | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/3/25 | پذیرش: 1404/5/28
فهرست منابع
1. قرآن کریم.
2. آلوسی، ابوالفضل شهاب‌الدین محمود (بی‌تا). بلوغ الارب، تحقیق محمد بهجه‌ الاثری. قاهره: دارالکتب الحدیثه.
3. آورجه، محی الدین (1397ش). «نگاهی به نقش پیامبر و راهکارهای ارزشی نبوی در تأمین وحدت». نشریه مطالعات مقارنه‌ای مذاهب اسلامی. شماره2. بهار. ص 24-9.
4. ابن ابی شیبه، ابوبکر عبدالله (1409). المصنف فی‌الاحادیث و الاثار، تقدیم و ضبط: کمال یوسف الحوت. بیروت: دارالتاج.
5. ابن اثیر جزری (1371ش). تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران، ترجمه عباس خلیلی و ابوالقاسم حالت. تهران: مؤسسه مطبوعات علمی.
6. ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد (۱۳۷۵ش). مقدمه ابن خلدون، ترجمه محمد پروین گنابادی. تهران: علمی و فرهنگی.
7. ازهری، ابومنصور محمد بن احمد (بی‌تا). تهذیب اللغه، تحقیق عبدالکریم العزباوی. قاهره: الدار المصریه للتالیف و الترجمه.
8. ابن‌هشام، عبدالملک (۱۴۱۵). السیره النبویه. تحقیق مصطفی سقا. قاهره: دار احیاء التراث العربی.
9. بخشی‌زاده، سمیه و همکاران (1403ش). «تحلیل گفتمان «امت واحده» پیامبر(ص) در عهدنامه مدینه (بر اساس نظریه تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف)». شماره 56. زمستان. ص16-1.
10. زرگری نژاد، غلامحسین (1387ش). تاریخ صدر اسلام. تهران: سمت.
11. سبحانی، جعفر (۱۳۸۹ش). فروغ ابدیت (تجزیه‌وتحلیل کاملی از زندگی رسول خدا ص). قم: بوستان کتاب.
12. صالح اشرف، موسی (1394). «فتح مکه بین المقدمات و النتائج». نشریه الازهر، السنه السادسه و الأربعون، الجزء 7. رمضان. ص762- 757.
13. طبری، محمد بن جریر (1387). تاریخ الامم و الملوک. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: اساطیر.
14. عزیزی، منصوره (1387ش). «فتح مکه نماد سماحت اسلام». پژوهش‌های اعتقادی کلامی. شماره 11. پاییز. ص148-133.
15. جعفریان، رسول (۱۳۹۰ش). تاریخ سیاسی اسلام. قم: علم.
16. ارزیابی جنگ‌های پیامبر (۱۳۸۶ش). گروه پژوهش پژوهشکده تحقیقات اسلامی قم: اداره آموزش‌های عقیدتی-سیاسی نمایندگی ولایت‌فقیه در سپاه.
17. گیور گیو، کنستان ویرژیل (1342ش). محمد پیامبری که از نو باید شناخت. ترجمه ذبیح‌الله منصوری. تهران: امیرکبیر.
18. حسینی، سید حسین (1377ش). «اسلام و مسلمانان/ نگاهی به راهبردهای ارزشی پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله در وحدت». مشکوه. شماره 60 و 61. پاییز و زمستان. ص38-19.
19. خوشدل مفرد، حسین (1399ش). «بازشناسی معنای «امت واحده» با تأکید بر آیه «وَ لَو شاءَ رَبُّکَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّهً واحِدَهً وَ لا یَزالُونَ مُختَلِفین» (هود/۱۱۸)». پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن. سال هشتم. شماره 2 (پیاپی 16). بهار و تابستان. ص44-29.
20. مسلم بخاری (1999). صحیح مسلم. قاهره: دارالحدیث.
21. مطهری، مرتضی (۱۳۷۸ش). خدمات متقابل اسلام و ایران. تهران: صدرا.
22. مقریزی، احمد (بی‌تا). امتاع الاسماع، بما للنبی(ص) من الاحوال و الاموال و الحفده و المتاع. بیروت: دارالعلمیه.
23. منتظرالقائم، اصغر (۱۳۸۹ش). تاریخ اسلام تا سال چهلم هجری قمری. تهران: سمت و دانشگاه اصفهان.
24. نجاتی، محمد سعید (1400ش). «نگاهی تحلیلی به جزئیات فتح مکه». میقات حج. شماره 17. پاییز. ص120-99.
25. نهج‌البلاغه (1397ش). به کوشش سیدجمال‌الدین دین‌پرور. تهران: بنیاد نهج‌البلاغه.
26. واقدی، محمد بن عمر (1409). کتاب المغازی. تحقیق مارسدن جونس. بیروت: دارالأعلمی.
27. ولوی، علی‌محمد (۱۳۸۰ش). دیانت و سیاست. تهران: دانشگاه الزهرا.
28. یعقوبی، احمد بن اسحاق (1382ش). تاریخ یعقوبی. ترجمه محمد ابراهیم آیتی. تهران: علمی و فرهنگی.


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Keshavarz Beyzai M. The Prophet’s (PBUH) Measures during the Conquest of Mecca and Their Effects on Islamic Unity. islamhistory 2025; 1 (59) :98-111
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1568-fa.html

کشاورز بیضایی محمد. اقدامات پیامبر(ص) در فتح مکه و اثرات آن بر وحدت اسلامی (مقاله مروری). پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1404; 1 (59) :98-111

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-1568-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 59 - ( پاییز 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 48 queries by YEKTAWEB 4745