[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 1، شماره 31 - ( پاییز 1397 ) ::
جلد 1 شماره 31 صفحات 79-98 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر شیوه‌‌های اِعمال قدرت شاهان صفوی بر واگرایی هویتی‌‌ اقلیت‌‌ها در دورۀ دوم حکومت صفویه بر اساس گزارش‌‌ سفرنامه‌‌ها
مجتبی ذهابی، فریدون الهیاری، علی اکبر کجباف
دانشگاه اصفهان
چکیده:   (1385 مشاهده)
سفرنامه‌‌نویسان دورۀ دوم حکومت صفویه روایتی از وضع اقلیت‌‌های قومی-مذهبی به دست می‌دهند که از ورای آن، می‌‌توان مسئلۀ هویت و نقش آن در واگرایی این اقلیت‌‌ها از بدنۀ حکومت صفویه را رصد کرد. در این روایت، هم آن دسته از نیروهای اقلیت که در نتیجۀ سیاست‌‌های ساختاری شاه‌عباس وارد ایران شده بودند، و هم اقلیت‌‌های قومی-مذهبی درون ایران که در نتیجۀ تسلط گفتمان شیعی-ایدئولوژیک صفویه به حاشیه رانده شده بودند، از بدنۀ حاکمیت فاصله گرفته و سرانجام نیز، نقشی اصلی در سقوط این حکومت ایفا کرده‌اند. از نظر سفرنامه‌‌نویسان، غلبۀ بُعد ایدئولوژیک-اعتقادی حکومت صفویه، نادیده انگاشتن وجه هویتی اقلیت‌‌های قومی-مذهبی، ناکارآمدی شیوۀ اِعمال قدرت شاهان پس از شاه‌عباس، اقتدار کانون‌‌های موازی قدرت، و عواملی از این دست توان اقناع و ایجاد همگرایی با اقلیت‌‌ها را از حکومت سلب کرد و همزمان، فضا را برای ایجاد تحرکی تأثیرگذار از جانب این جریان‌‌های اقلیت در جهت تسریع روند سقوط صفویان، فراهم ساخت.
نتایج این پژوهش، که با روشی توصیفی-تحلیلی انجام گرفته‌است، نشان می‌‌دهد که از نظر سفرنامه‌‌نویسان، شیوه‌‌های اِعمال قدرت و رویکردهای ایدئولوژیک شاهان پس از شاه‌عباس، واگرایی اقلیت‌های قومی-اعتقادی را از بدنۀ حکومت صفویه به همراه آورد و آن را به چالشی بسیار مهم تبدیل کرد. افزون‌برآن، نادیده گرفتن مسئلۀ اقلیت‌‌ها، تلاش برای احیای هویت قومی-اعتقادی را در میان این جریان‌‌های اقلیت احیا کرد و همین، سقوط صفویه را تسریع بخشید.
 
واژه‌های کلیدی: صفویان، اقلیت‌‌های قومی-اعتقادی، سفرنامه‌‌نویسان، سیاست‌‌ورزی، اِعمال قدرت.
متن کامل [PDF 2072 kb]   (310 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/8/13 | پذیرش: 1398/8/13


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Zahabi M, Allahyari F, Kajbaf A. Impact of Safavid kings’ acts of power on the divergence of minorities in the second period of the Safavids based on the reports of travel logs. پژوهشنامه تاریخ اسلام. 2018; 1 (31) :79-98
URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-738-fa.html

ذهابی مجتبی، الهیاری فریدون، کجباف علی اکبر. تأثیر شیوه‌‌های اِعمال قدرت شاهان صفوی بر واگرایی هویتی‌‌ اقلیت‌‌ها در دورۀ دوم حکومت صفویه بر اساس گزارش‌‌ سفرنامه‌‌ها. پژوهشنامه تاریخ اسلام. 1397; 1 (31) :79-98

URL: http://journal.isihistory.ir/article-1-738-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 1، شماره 31 - ( پاییز 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهش نامه تاریخ اسلام (فصلنامه انجمن ایرانی تاریخ اسلام) Quartely Research Journal of Islamic History
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4341