1. ابن ابی اصیبعه، احمدبن قاسم (1380ش). عیون الابناء فی طبقات الاطبا. قاهره: الهیته المصریه العامه للکتاب.

2. ابن جلجل، ابی داود سلیمان بن حسان (2005). طبقات الاطبا و الحکما. تحقیق فؤاد سید. مصر: مطبعه دارلکتب و الوثاق القومیه بالقاهره.

3. ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد (1410). المقدمه. تهران: استقلال.

4. ابن خلکان، ابوالعباس شمس الدین احمدبن محمدبن ابی بکر (بی‌تا). وفیات الاعیان. تحقیق احسان عباس. بیروت: دارصادر.

5. ابن ندیم، محمدبن اسحاق (1417). الفهرست. بیروت: دارالمعرفه.

6. ابن‌اثیر، عزالدین‌علی‌بن‌محمد (1399). الکامل فی التاریخ. بیروت: دار صادر.

7. احمد، منیرالدین (1368ش). نهاد آموزش در اسلام. ترجمه حسین ساکت. مشهد: آستان قدس رضوی.

8. ایگلتون، تری (1381ش). درآمدی بر ایدئولوژی. ترجمه اکبر معصوم بیگی. تهران: آگه.

9. بشریه، حسین (1379ش). نظریه‌های فرهنگ در قرن بیستم. تهران: موسسه فرهنگی آینده پویان.

10. بغدادی، عبدالقادر بن محمد (1977). الفرق بین الفرق. بیروت: دارالآفاق الجدیده.

11. بلاذری، احمدبن یحیی (1988). فتوح البلدان. بیروت: دار و مکتب الهلال.

12. الجابری، محمد عابد (1389ش). نقد عقل عربی. ترجمه سید محمد آل مهدی. تهران: نسل آفتاب.

13. جهشیاری، محمد بن عبدوس (1375). الوزراء والکتّاب، قاهره: مکتبه و مطبعه مصطفی البابی الحلبی و اولاده.

14. حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله (1376ش). ترجمه تقویم التواریخ. تهران: احیاء کتاب.

15. حسن بیگی، محمد و فاطمه بیات (1404ش). «هژمونی فرهنگی و مقاومت علویان طبرستان: تحلیل مناسبات خصمانه با خلافت عباسی بر اساس نظریه گرامشی». سیاست در آینه تاریخ. دوره2. شماره1. ص 14-27. Doi: 10.30466/jhf.2025.56212.1039

16. حکیم زاده، فرزانه (1402ش). «بازخوانی اهداف تأسیس بیت‌‌الحکمه و مواضع اهل‌بیت(ع) در قبال آن». دو فصلنامه تاریخ اهل بیت علیهم السلام. دوره3. شماره4. اردیبهشت. ص115-132.

17. حلبی، علی اصغر (1372ش). تاریخ تمدن اسلام (بررسی‌هایی چند در فرهنگ و علوم عقلی اسلام). تهران: اساطیر.

18. حمیدی، سعید و محبوب مهدویان (1399ش). «الزامات سیاسی خلفای عصر اول عباسی در توجه به اجتماع علمی». پژوهش‌های تاریخی. دوره12. شماره1. بهار. ص41-58. Doi: 10.22108/jhr.2020.119687.1844

19. خضری، سید احمدرضا (1384ش). تاریخ خلافت عباسی (از آغاز تا پایان آل بویه). تهران: سمت.

20. خطیب بغدادی، محمد بن احمد (1417). تاریخ بغداد. بیروت: دارالکتب العمیه.

21. دوری، عبدالعزیز (1375ش). بغداد (چند مقاله در تاریخ و جغرافیای تاریخی). تهران: بنیاد دایره المعارف اسلامی.

22. دوری، عبدالعزیز(1998). العصر العباسی الاول. بیروت: دار الطلیعه.

23. دینوری، احمد بن داود (1421). أخبار الطوال‌. بیروت: دارالکتب العلمیه.

24. ذهبی، محمدبن احمد (1414). تاریخ اسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام. بیروت: عمرعبدالسلام تدمری.

25. زیدان، جرجی (بی تا). تاریخ التمدن الاسلامی. بیروت: دارمکتبه الحیاه.

26. سالم نوری، موفق (1990). الملاقات العباسیه البزنطیه. بغداد: دارالشؤون الثقافیه العامه.

27. صادقی، فرید و دیگران (1404ش). «تقدس‌بخشی به بغداد: از سیاست‌های نمادین تا معماری قدرت و احادیث جعلی». مطالعات سیاسی بین النهرین. دوره4. شماره3. آذر. ص367-394. Doi: 10.22126/mps.2025.12742.1090

28. صدوق، محمدبن علی بن بابویه (1362ش). عیون الاخبارالرضا(ع). ترجمه محمدتقی اصفهانی. تهران: علمیه الاسلامیه.

29. صفدی، صلاح الدین (1420). الوافی بالوفیات. بیروت: داراحیا التراث.

30. قادری، حاتم (1375ش). ت‍ح‍ول م‍ب‍ان‍ی م‍ش‍روع‍ی‍ت خ‍لاف‍ت از آغ‍از ت‍ا ف‍روپ‍اش‍ی ع‍ب‍اس‍ی‍ان ب‍ا روی‍ک‍ردی ب‍ه آرا اهل س‍ن‍ت. تهران: نشر بنیان.

31. قفطی، علی بن یوسف (1371ش). تاریخ الحکما قفطی. ترجمه فارسی از قرن یازدهم هجری. تهران: دانشگاه تهران.

32. کرامتی، یونس (1399ش). «بیت الحکمه». دائره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: انتشارات دائره المعارف بزرگ اسلامی.

33. کریمی، قادر (1403ش). «تاثیرات فرهنگی و سیاسی انتقال خلافت عباسی به بغداد بر جامعه ایران». سومین همایش بین المللی دانشجویان ادبیات، تاریخ و مطالعات فرهنگی. تهران.

34. گرامشی، آنتونیو (1402ش). دفترهای زندان؛ دفتر چهارم. تهران: نشر چرخ.

35. گرامشی، آنتونیو (1377ش). دولت و جامعه مدنی. ترجمه عباس میلانی. تهران: جاجرمی.

36. گوتاس، دیمیتری (1381ش). تفکر یونانی فرهنگ عربی؛ نهضت ترجمه کتاب‌های یونانی به عربی در بغداد و جامعه آغازین عباسی (قرنهای دوم تا چهارم ، هشتم تا دهم). ترجمه سعید حنایی کاشانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

37. ماجدی، سید مسعود و عبدالعلی لهسایی زاده (1385ش). «بررسی رابطه بین متغیرهای زمینه‌ای، سرمایه اجتماعی و رضایت از کیفیت زندگی: مطالعه موردی روستاهای استان فارس». فصلنامه روستا و توسعه. شماره 4. زمستان. ص91-135.

38. مسعودی، علی بن حسین (1409). مروج الذهب و المعادن الجوهر. قم: موسسه دارالهجره.

39. مقدسی، محمد بن احمد (بی‌تا). احسن التقاسیم فی معرفه الأقالیم. بیروت: دارالصادر.

40. یاقوت حموی (1369). معجم البلدان. تحقیق عبدالعزیز جندی. بیروت: دارالکتب العلمیه.

41. یعقوبی، احمد بن ابی واضح (1413). تاریخ الیعقوبی. بیروت: موسسه الأعلمی للمطبوعات.

42. یوسفوند، بتول (1390ش). «معتزله و روابط آن با خلافت عباسی در عهد اول (132-232ه.ق)». فصلنامه فرهنگ و پژوهش. ش11. فروردین. ص1-17.